{"id":3344084,"date":"2020-05-20T13:45:03","date_gmt":"2020-05-20T13:45:03","guid":{"rendered":"https:\/\/womensnetwork.org\/?p=3344084"},"modified":"2020-08-06T09:43:09","modified_gmt":"2020-08-06T09:43:09","slug":"gruaja-bashkekohore-sfidon-stigmen-e-shoqerise-mbi-seksualitetin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/gruaja-bashkekohore-sfidon-stigmen-e-shoqerise-mbi-seksualitetin\/","title":{"rendered":"\u201cGruaja Bashk\u00ebkohore\u201d sfidon stigm\u00ebn e shoq\u00ebris\u00eb mbi seksualitetin"},"content":{"rendered":"<p>Shoq\u00ebria kosovare seksualitetin e trajton si nj\u00eb nga tabut\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. Madje, shpesh her\u00eb edhe sistemi edukativo-arsimor vet\u00ebm se e p\u00ebrforcon stigmatizimin ndaj temave t\u00eb lidhura me sh\u00ebndetin riprodhues, marr\u00ebdh\u00ebniet seksuale dhe virgj\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p>Q\u00eb kjo tem\u00eb t\u00eb mos anashkalohet dhe t\u00eb mos shihet si e turpshme organizata an\u00ebtare e Rrjetit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK), Gruaja Bashk\u00ebkohore, nd\u00ebrmorri nism\u00ebn <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/gruaja-bashkekohore-2\/\">\u201cStigma e shoq\u00ebris\u00eb mbi seksualitetin.<\/a><\/p>\n<p>Gjithsej 59 p\u00ebrfitues nga aktivitet e realizuara n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj nisme (52 vajza\/gra dhe 7 burra\/djem) tani kan\u00eb njohuri t\u00eb shtuara rreth sh\u00ebndetit riprodhues, marr\u00ebdh\u00ebnieve seksuale, cyber seksit \u00a0<em>(I njohur edhe si internet seks, cybersex p\u00ebrshkruan nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie seksuale virtuale, ku njer\u00ebzit p\u00ebrmes kompjuterit i d\u00ebrgojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrit mesazhe\/imazhe me p\u00ebrmbajtje seksuale),<\/em> virgj\u00ebris\u00eb, masturbimit, dhe orientimit seksual.<\/p>\n<p>Pun\u00ebtorit\u00eb, disktutimet, dhe publikimet e <a href=\"https:\/\/www.kultplus.com\/opinione\/rendesia-e-edukimit-seksual-dhe-riprodhuese-ne-eliminimin-e-mendesise-tradicionale-paragjykuese\/?fbclid=IwAR3hUw0V_UebbYrXjHQNcnHuhaP5fuAdiSF8GBeMojc8wAwenxRWE2aLeos\">shkrimeve<\/a> n\u00eb media ndihmuan duksh\u00ebm n\u00eb ngritjen e vet\u00ebdijes s\u00eb p\u00ebrgjithshme, e ve\u00e7an\u00ebrisht te vajzat e komunitetit shqiptar, rom dhe atij ashkali nga Komuna e Prizrenit, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb realizojn\u00eb t\u00eb drejtat e tyre n\u00eb kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor, kjo si nj\u00eb fush\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Strategjia-e-RrGK-2019-2022_FINAL_2019-05-22-1.pdf\">Strategjin\u00eb e RrGK-s\u00eb 2019-2022.<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/gruaja-bashkekohore-sfidon-stigmen-e-shoqerise-mbi-seksualitetin\/gb-1\/\" rel=\"attachment wp-att-3344087\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-3344087 size-full\" src=\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/GB-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1549\" height=\"924\" srcset=\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/GB-1.jpg 1549w, https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/GB-1-300x179.jpg 300w, https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/GB-1-768x458.jpg 768w, https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/GB-1-1024x611.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 1549px) 100vw, 1549px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>\u00a0\u201cM\u00eb par\u00eb asnj\u00ebher\u00eb para an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb familjes nuk kam folur p\u00ebr seksin apo tema t\u00eb tjera q\u00eb kan\u00eb lidhje me seksualitetin, por fal\u00eb k\u00ebsaj nisme tani edhe n\u00eb familjen time kjo tem\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb tabu\u201d.<\/em> K\u00ebto jan\u00eb fjal\u00ebt e nj\u00ebr\u00ebs nga pjes\u00ebmarr\u00ebset n\u00eb aktivitetet e organizuara nga \u201cGruaja Bashk\u00ebkohore\u201d.<\/p>\n<blockquote><p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em>\u201cPo m\u00eb vjen shum\u00eb mir\u00eb q\u00eb isha pjes\u00eb e k\u00ebsaj iniciative, q\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb pata mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb komunikoj kaq lirsh\u00ebm me vajzat e tjera p\u00ebr nj\u00eb tem\u00eb q\u00eb konsiderohet ende tabu n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb. Ligjeratat e llojit t\u00eb till\u00eb ndikuan q\u00eb un\u00eb t\u00eb rris\u00eb vet\u00ebdijen ndaj sh\u00ebndetit seksual dhe riprodhues si dhe ndaj dhun\u00ebs seksuale\u201d,<\/em> ka theksuar Jona Gashi, ekonomiste.<\/p>\n<p>Vler\u00ebsime t\u00eb ngjashme nuk munguan as nga zyrtar\u00ebt institucional\u00eb t\u00eb cil\u00ebt mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb k\u00ebto aktivitete.<\/p><\/blockquote>\n<blockquote><p>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u201cM\u00eb vjen mir\u00eb q\u00eb mora pjes\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb aktivitet t\u00eb shoqat\u00ebs suaj, informatat dhe diskutimi i sot\u00ebm lidhur me Ligjin p\u00ebr Sh\u00ebndetin Riprodhues ishin shum\u00eb t\u00eb dobishme p\u00ebr mua q\u00eb si zyrtar n\u00eb Drejtorin\u00eb Komunale t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen t\u2019i shtyj p\u00ebrpara politikat lokale q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim p\u00ebrmir\u00ebsimin e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor t\u00eb qytetar\u00ebve, respektivisht grave\u201d, theksoi Nexhip Berisha, zyrtar nga Drejtoria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb n\u00eb Prizren, p\u00ebrgjat\u00eb diskutimit me tem\u00ebn <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/gruaja-bashkekohore-mban-diskutim-mbi-te-drejten-seksuale-dhe-ate-riprodhuese\/\">\u201cT\u00eb drejtat seksuale dhe riprodhuese\u201d,<\/a> ku nd\u00ebr ligj\u00ebruesit ishte edhe juristi Leotrim G\u00ebrmizaj.<\/p><\/blockquote>\n<p>G\u00ebrmizaj b\u00ebri prezantim t\u00eb detajuar t\u00eb Ligjit p\u00ebr Sh\u00ebndetin. Ai poashtu tregoi p\u00ebr pornografin\u00eb, rreziqet dhe k\u00ebrc\u00ebnimet q\u00eb vin\u00eb nga cyber seksi.T\u00eb pranishmit theksuan se k\u00ebto dukuri jan\u00eb posa\u00e7\u00ebrisht t\u00eb rrezikshme ngase n\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve viktima t\u00eb programeve pornografike dhe cybersex-it jan\u00eb adoleshent\u00ebt.<\/p>\n<p>K\u00ebto tema p\u00ebrgjith\u00ebsisht t\u00eb trajtuara pak, fal\u00eb k\u00ebsaj nisme dhe kontributit t\u00eb dh\u00ebna nga profesionist\u00ebt, jan\u00eb p\u00ebrmbledhur edhe n\u00eb <strong>rekomandimet si vijon<\/strong>, t\u00eb d\u00ebrguara p\u00ebr Ministrin\u00eb e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe Drejtoris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb n\u00eb Komun\u00ebn e Prizrenit:<\/p>\n<ul>\n<li>T\u00eb ngritet vet\u00ebdija p\u00ebr p\u00ebrdorimin e metodave moderne t\u00eb kontracepsionit, p\u00ebrmes ligjeratave tek adoleshent\u00ebt dhe popullsia sidomos n\u00eb zonat rurale. Profesionist\u00ebt sh\u00ebndet\u00ebsor nuk duhet t\u00eb ngurojn\u00eb q\u00eb t\u00eb diskutojn\u00eb kontracepsionin me p\u00ebrdoruesit. Ngritja e vet\u00ebdijes mund t\u00eb b\u00ebhet p\u00ebrmes edukumit jo-formal me nx\u00ebn\u00ebsit e shkollave si dhe ligjeratave informuese.<\/li>\n<li><em>Promovim n\u00eb kanalet virtuale <\/em>: Spitali Rajonal i Prizrenit dhe Qendrat e Mjek\u00ebsis\u00eb Familjare duhet t\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb informata n\u00eb ueb faqen zyrtare n\u00eb lidhje me sh\u00ebndetin riprodhues dhe seksual. Aktualisht ueb faqja nuk ka fare material promovues n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb.<\/li>\n<li><em>Mbrojtja e privat\u00ebsis\u00eb <\/em>: Spitali Rajonal i Prizrenit n\u00eb koordinim me Ministrin\u00eb e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb (MSH) duhet t\u00eb ngrisin vet\u00ebdijen e profesionist\u00ebve sh\u00ebndet\u00ebsor rreth aspektit t\u00eb privat\u00ebsis\u00eb dhe konfidencialitetit n\u00eb lidhje me sh\u00ebrbimet kontraceptive, abortin, kujdesin pas abortit dhe kujdesin maternal. Po ashtu MSH duhet t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb komision monitorues p\u00ebr profesionalizmin e n\u00ebnpun\u00ebsve sh\u00ebndet\u00ebsor dhe t\u00eb nd\u00ebshkoj\u00eb shkel\u00ebsit e privat\u00ebsis\u00eb dhe konfidencialitetit.<\/li>\n<li>T\u00eb b\u00ebhet ndryshimi i neneve 2,5,7,8 t\u00eb ligjit Nr.02\/l-76- Ligji p\u00ebr Sh\u00ebndetin Riprodhues. T\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohet fjala \u201cfem\u00ebr\u201d me fjal\u00ebn \u201cgrua\u201d, sepse termi \u201cfem\u00ebr\u201d \u00ebsht\u00eb term shkencor i cili i referohet seksit t\u00eb nj\u00eb specie q\u00eb \u00ebsht\u00eb e aft\u00eb t\u00eb lind\u00eb, kurse termi \u201cgrua\u201d i referohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb qenieve njer\u00ebzore.<br \/>\n<em><br \/>\n<\/em><em><strong>Ky projekt \u00ebsht\u00eb mb\u00ebshtetur nga Fondi i Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (FGK), si dhe \u00ebsht\u00eb financuar nga Agjencioni Austriak p\u00ebr Zhvillim (ADA).<\/strong><\/em><br \/>\n<a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/gruaja-bashkekohore-sfidon-stigmen-e-shoqerise-mbi-seksualitetin\/gruaja-bashkekohore-alb\/\" rel=\"attachment wp-att-3346558\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-3346558 size-large\" src=\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Gruaja-Bashkekohore-ALB-1024x613.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"383\" srcset=\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Gruaja-Bashkekohore-ALB-1024x613.jpg 1024w, https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Gruaja-Bashkekohore-ALB-300x180.jpg 300w, https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Gruaja-Bashkekohore-ALB-768x460.jpg 768w, https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Gruaja-Bashkekohore-ALB.jpg 1899w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shoq\u00ebria kosovare seksualitetin e trajton si nj\u00eb nga tabut\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. Madje, shpesh her\u00eb edhe sistemi edukativo-arsimor vet\u00ebm se e p\u00ebrforcon stigmatizimin ndaj temave t\u00eb lidhura me sh\u00ebndetin riprodhues, marr\u00ebdh\u00ebniet seksuale dhe virgj\u00ebrin\u00eb. Q\u00eb kjo tem\u00eb t\u00eb mos anashkalohet dhe t\u00eb mos shihet si e turpshme organizata an\u00ebtare e Rrjetit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":3344090,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_FSMCFIC_featured_image_caption":"","_FSMCFIC_featured_image_nocaption":"","_FSMCFIC_featured_image_hide":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-3344084","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3344084","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3344084"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3344084\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3346561,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3344084\/revisions\/3346561"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3344090"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3344084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3344084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3344084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}