{"id":3354021,"date":"2022-04-07T15:17:02","date_gmt":"2022-04-07T15:17:02","guid":{"rendered":"https:\/\/womensnetwork.org\/?p=3354021"},"modified":"2022-04-13T09:24:45","modified_gmt":"2022-04-13T09:24:45","slug":"rrgk-lanson-raportin-diskriminimi-me-baze-gjinore-dhe-punesimi-ne-kosove-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/rrgk-lanson-raportin-diskriminimi-me-baze-gjinore-dhe-punesimi-ne-kosove-5\/","title":{"rendered":"RrGK lanson raportin \u201cDiskriminimi me baz\u00eb gjinore dhe pun\u00ebsimi n\u00eb Kosov\u00eb\u201d"},"content":{"rendered":"\n
<\/p>\n\n\n\n
Prishtin\u00eb, 7 prill 2022<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Rrjeti i Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK) n\u00eb bashk\u00ebpunim t\u00eb ngusht\u00eb me Bashkimin Evropian (BE), Agjencionin Suedez p\u00ebr Zhvillim dhe Bashk\u00ebpunim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (Sida), Institucionin e Avokatit t\u00eb Popullit, sot lansoi botimin e dyt\u00eb t\u00eb raportit hulumtues \u201cDiskriminimi me baz\u00eb gjinore dhe pun\u00ebsimi n\u00eb Kosov\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Raporti analizon dhe identifikon mang\u00ebsit\u00eb n\u00eb kuadrin ligjor p\u00ebrkat\u00ebs sipas ligjeve t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr barazi gjinore; p\u00ebrhapjen dhe natyr\u00ebn e diskriminimit me baz\u00eb gjinore lidhur me pun\u00ebsimin; shkall\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn njer\u00ebzit kan\u00eb paraqitur ankesa p\u00ebr k\u00ebt\u00eb diskriminim; si i kan\u00eb trajtuar institucionet rastet e tilla, si dhe rekomandimet p\u00ebr secilin aktor p\u00ebrkat\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
T\u00eb gjeturat e raportit u prezantuan nga bashk\u00eb-autor\u00ebt Adelina T\u00ebrshani dhe David JJ Ryan. Disa nga t\u00eb gjeturat p\u00ebrfshijn\u00eb: <\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Kuadri ligjor dhe politik lidhur me diskriminimin me baz\u00eb gjinore dhe pun\u00ebn n\u00eb Kosov\u00eb duket mjaft i plot\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht duke pasur parasysh se shumica e ligjit \u00ebsht\u00eb hartuar n\u00eb p\u00ebrputhje me ligjin e BE-s\u00eb. Megjithat\u00eb, disa mbivendosje dhe paqart\u00ebsi k\u00ebrkojn\u00eb trajtim.<\/li>
Shumica e grave dhe burrave t\u00eb anketuar jan\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm se diskriminimi gjinor \u00ebsht\u00eb i paligjsh\u00ebm. P\u00ebrderisa vet\u00ebdijesimi duket se \u00ebsht\u00eb rritur q\u00eb nga viti 2018, njohuria se ku t\u00eb raportohet diskriminimi me baz\u00eb gjinore ka mbetur e ul\u00ebt. Disa e dinin se nj\u00eb diskriminim i till\u00eb duhet t\u00eb raportohet tek pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit ose Inspektorati i Pun\u00ebs, p\u00ebrderisa nj\u00eb pakic\u00eb kan\u00eb ditur p\u00ebr institucionet e tjera q\u00eb merren me raste t\u00eb tilla.<\/li>
Institucioneve p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr trajtimin e diskriminimit me baz\u00eb gjinore n\u00eb pun\u00eb u kan\u00eb munguar t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr prevalenc\u00ebn e saj. Megjithat\u00eb, d\u00ebshmit\u00eb tregojn\u00eb se ekziston diskriminimi gjinor, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb pun\u00ebsimin, promovimin, pushimin e lehonis\u00eb dhe ngacmimin seksual n\u00eb pun\u00eb.<\/li>
P\u00ebrderisa policia dhe prokuror\u00ebt duket se kan\u00eb njohuri n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi p\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e tyre n\u00eb trajtimin e diskriminimit gjinor n\u00eb pun\u00eb, vet\u00ebm disa raste t\u00eb tilla penale jan\u00eb raportuar, k\u00ebshtu q\u00eb ata kishin munges\u00eb n\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb praktike dhe jurisprudenc\u00eb.<\/li>
Gjykatat ende kan\u00eb praktik\u00eb t\u00eb pakt\u00eb gjyq\u00ebsore p\u00ebrkat\u00ebse, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb pak gjyqtar\u00eb dukeshin se kishin njohuri p\u00ebr kuadrin p\u00ebrkat\u00ebs ligjor.<\/li>
Ndon\u00ebse inspektor\u00ebt e pun\u00ebs prireshin t\u00eb kishin njohuri p\u00ebr Ligjin e Pun\u00ebs, ata kishin raste t\u00eb rralla prandaj dhe nuk dukej se e konsideronin si prioritet trajtimin e diskriminimit me baz\u00eb gjinore; ekzistonin disa raportime p\u00ebr trajtimin e pap\u00ebrshtatsh\u00ebm t\u00eb rasteve nga ana e inspektor\u00ebve.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Rekomandimet kryesore p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p>\n\n\n\n
R\u00ebnd\u00ebsia e ndryshimit t\u00eb Ligjit t\u00eb Pun\u00ebs, Ligjit p\u00ebr Barazi Gjinore dhe Ligjit p\u00ebr Mbrojtjen nga Diskriminimi p\u00ebr t\u00eb zvog\u00ebluar mbivendosjen, qart\u00ebsimin e procedurave dhe qart\u00ebsimin e sanksioneve p\u00ebr diskriminimin gjinor;<\/li>
Nevoja p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb Ligjin e Pun\u00ebs lejen e lehonis\u00eb, at\u00ebsis\u00eb, prind\u00ebrore dhe lejen e kujdestar\u00ebve n\u00eb p\u00ebrputhje me Direktiv\u00ebn e BE-s\u00eb p\u00ebr Balancin Pun\u00eb-Jet\u00eb;<\/li>
Nevoja p\u00ebr bashk\u00ebpunim nd\u00ebrinstitucional nd\u00ebrmjet institucioneve relevante dhe shoq\u00ebris\u00eb civile, duke p\u00ebrfshir\u00eb sindikatat, n\u00eb ngritjen e vet\u00ebdijes s\u00eb grave dhe burrave lidhur me at\u00eb q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn diskriminim t\u00eb bazuar n\u00eb gjini dhe si ta raportoj\u00eb at\u00eb; dhe p\u00ebrkrahjen e personave q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar nj\u00eb diskriminim t\u00eb till\u00eb n\u00eb k\u00ebrkimin e drejt\u00ebsis\u00eb.<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Igballe Rogova, Drejtore Ekzekutive e RrGK-s\u00eb tha se RrGK q\u00eb nga vitit 2016 vazhdimisht lobon q\u00eb t\u00eb ndryshohet Ligji i Pun\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
\u201cTani, duhet urgjentisht, s\u2019ka m\u00eb arsyetime q\u00eb t\u00eb amdendamentohet ligji i Pun\u00ebs, sepse \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, sepse diskriminon te gjith\u00eb qytetar\u00ebt, por n\u00eb ve\u00e7anti grat\u00eb. Duhet t\u00eb mund\u00ebsohet edhe shtimi i numrit t\u00eb inspektor\u00ebve n\u00eb tregun e pun\u00ebs,\u201d tha Rogova duke iu b\u00ebr\u00eb thirrje t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb jan\u00eb t\u00eb diskriminuar q\u00eb t\u00eb raportojn\u00eb rastet.<\/p>\n\n\n\n
AnnaCarin Platon, Shefe e Sektorit Politik, Ekonomik, p\u00ebr Integrime Evropiane dhe p\u00ebr Komunikim me Media n\u00eb Zyr\u00ebn e Bashkimit Evropian n\u00eb Kosov\u00eb tha se duhet q\u00eb t\u00eb analizohen rr\u00ebnj\u00ebt dhe shkaqet e diskriminimit. Ajo po ashtu solli nd\u00ebr mened se ka ende shum\u00eb pabarazi nd\u00ebrmjet n\u00ebnave dhe baballar\u00ebve sa i p\u00ebrket kujdesit p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
\u201cUn\u00eb … mezi pres pun\u00ebt tona t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta n\u00eb t\u00eb ardhmen. Zyra e BE-s\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb do t\u00eb mbetet e p\u00ebrkushtuar q\u00eb ta ndihmoj\u00eb Kosov\u00ebn p\u00ebr ta zvog\u00ebluar hendekun e diskriminimit me baz\u00eb gjinore n\u00eb pun\u00ebsim,\u201d tha Platon.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi institucionet e pranishme u pajtuan me rekomandimet e RrGK-s\u00eb dhe shfaq\u00ebn p\u00ebrkushtimin e tyre p\u00ebr t\u2019i zbatuar ato.<\/p>\n\n\n\n
Avokati i Populit, Naim Qelaj vler\u00ebsoi t\u00eb gjeturat e raportit si dhe pun\u00ebn hulumtuese dhe krahasimore, q\u00eb sipas tij, japin m\u00eb shum\u00eb siguri p\u00ebr hartimin e politikave.<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
\u201cSa i p\u00ebrket diskriminimit me baz\u00eb gjinore p\u00ebrkund\u00ebr p\u00ebrpjekjeve dhe masave p\u00ebr avancimin e pozit\u00ebs s\u00eb grave, ka ende diskriminim pothuajse te gjitha fushat. Sfidat, pengesat dhe diskriminimi i shprehur ne k\u00ebto fusha u shp\u00ebrfaq me shume n\u00eb vitin e kaluar. Ne 2021 Avokati i Popullit ka pranuar 138 ankesa p\u00ebr cenim t\u00eb t\u00eb drejtave n\u00eb pun\u00eb, grat\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb pafavorshme sesa burrat, diskriminimi gjinor i pranish\u00ebm si n\u00eb sektorin publik ashtu edhe n\u00eb at\u00eb privat dhe ato rrall\u00eb denoncohen p\u00ebr shkak te mosnjohjes s\u00eb t\u00eb drejtave dhe praktikave gjyq\u00ebsore.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Tutje, Drinas Zeqiraj, Ushtrues Detyre i Divizionit p\u00ebr Hartimin dhe Harmonizimin e Legjislacionit n\u00eb Ministrin\u00eb e Financave, Pun\u00ebs dhe Transfereve tha se shum\u00eb nga rekomandimet jan\u00eb adresuar, sidomos ato q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me Direktiv\u00ebn e BE-s\u00eb p\u00ebr Balancin Pun\u00eb-Jet\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
\u201cNe po punojm\u00eb n\u00eb finalizimin e projektligjit t\u00eb Pun\u00ebs, \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi q\u00eb t\u00eb ket\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb edhe dialogun social. N\u00eb planin legjislativ pritet t\u00eb miratohet n\u00eb fund t\u00eb qershorit 2022. Mund t\u00eb ndodh\u00eb q\u00eb t\u00eb shtyhet p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb, por \u00ebsht\u00eb urgjenc\u00eb e domosdoshme q\u00eb t\u00eb finalizohet dhe t\u00eb d\u00ebrgohet p\u00ebr miratim sa m\u00eb shpejt.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Agim Millaku, ushtrues detyre si kryeinspektor i Pun\u00ebs tha se pajtohet me p\u00ebrfundimet e raportit t\u00eb RrGK-s\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
\u201cKapacitetet e Inspektoratit t\u00eb Pun\u00ebs jan\u00eb t\u00eb mang\u00ebta, si n\u00eb kuptimin e organizimit administrativ, por edhe numrit t\u00eb inspektor\u00ebve t\u00eb pun\u00ebs. Pajtohem me rekomandimet e raportit dhe konsideroj se Inspektorati i Pun\u00ebs duhet t\u00eb punoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb trajtimi t\u00eb jet\u00eb i barabart\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt sa i p\u00ebrket pun\u00ebsimit.\u201c<\/p>\n\n\n\n
Hulumtimi ka p\u00ebrfshir\u00eb metoda t\u00eb p\u00ebrziera, duke p\u00ebrfshir\u00eb shqyrtimin dhe analiz\u00ebn e kuadrit ligjor dhe raporteve t\u00eb ndryshme, pyet\u00ebsorin online dhe intervistat. Ky botim i dyt\u00eb i raportit p\u00ebrfshin periudh\u00ebn q\u00eb nga viti 2018, dhe k\u00ebshtu sh\u00ebrben si p\u00ebrdit\u00ebsim i hulumtimit baz\u00eb me po t\u00eb nj\u00ebjtin titull t\u00eb botuar n\u00eb vitin 2018.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Adelina-Tershani-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/David-JJ-Ryan-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Igo-Rogova-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/AnnaCarin-Platon-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Naim-Qelaj-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Drinas-Zeqiraj-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/Agim-Millaku-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n