{"id":3364097,"date":"2024-12-10T13:51:26","date_gmt":"2024-12-10T13:51:26","guid":{"rendered":"https:\/\/womensnetwork.org\/?p=3364097"},"modified":"2024-12-10T13:56:00","modified_gmt":"2024-12-10T13:56:00","slug":"rrjeti-i-grave-te-kosoves-kerkon-nga-parlamenti-evropian-te-trajtoje-ceshtjet-e-barazise-gjinore-ne-raportin-e-ardhshem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/rrjeti-i-grave-te-kosoves-kerkon-nga-parlamenti-evropian-te-trajtoje-ceshtjet-e-barazise-gjinore-ne-raportin-e-ardhshem\/","title":{"rendered":"Rrjeti i Grave t\u00eb Kosov\u00ebs k\u00ebrkon nga Parlamenti Evropian t\u00eb trajtoj\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e barazis\u00eb gjinore n\u00eb raportin e ardhsh\u00ebm\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p>Dje, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile u takuan me Raportuesin e P\u00ebrhersh\u00ebm t\u00eb sapoem\u00ebruar t\u00eb Parlamentit Evropian p\u00ebr Kosov\u00ebn, z. Riho Terras, n\u00eb Prishtin\u00eb, s\u00eb bashku me k\u00ebshilltar\u00eb t\u00eb Parlamentit Evropian dhe p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Zyr\u00ebs s\u00eb BE-s\u00eb (BE) n\u00eb Kosov\u00eb. Ata diskutuan p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje q\u00eb lidhen me hap\u00ebsir\u00ebn sociale, lirin\u00eb e medias, t\u00eb drejtat e pakicave, sigurin\u00eb, sundimin e ligjit, barazin\u00eb gjinore dhe procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nicole Farnsworth mori pjes\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Rrjetit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK), duke k\u00ebrkuar nga Parlamenti Evropian q\u00eb t\u00eb trajtoj\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e barazis\u00eb gjinore n\u00eb raportin e tij t\u00eb ardhsh\u00ebm.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Farnsworth foli p\u00ebr tri \u00e7\u00ebshtje kryesore q\u00eb lidhen me avancimin e barazis\u00eb gjinore n\u00eb Kosov\u00eb. S\u00eb pari, p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb vendimmarrje, grat\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb n\u00ebnp\u00ebrfaq\u00ebsuara n\u00eb Dialogun Kosov\u00eb-Serbi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Miroslav Laj\u010d\u00e1k mban titullin P\u00ebrfaq\u00ebsuesi i Posa\u00e7\u00ebm i BE-s\u00eb p\u00ebr Dialogun Beograd-Prishtin\u00eb dhe \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera rajonale t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor. Ai u em\u00ebrua n\u00eb vitin 2020 dhe mandati i tij fokusohet n\u00eb normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve midis Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, si dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve fqinj\u00ebsore dhe pajtimin n\u00eb rajonin e Ballkanit Per\u00ebndimor,&nbsp;z. Laj\u010d\u00e1k, rrall\u00ebher\u00eb ka konsultuar grat\u00eb, nd\u00ebrsa as BE-ja dhe as Qeveria e Kosov\u00ebs nuk kan\u00eb zhvilluar rregullisht takime me organizatat e grave t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile dhe me gra e burra t\u00eb komuniteteve t\u00eb ndryshme n\u00eb veri dhe jug, n\u00eb p\u00ebrputhje me angazhimet e BE-s\u00eb p\u00ebr Agjend\u00ebn e Grave, Paqes dhe Siguris\u00eb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Masat e BE-s\u00eb gjithashtu kan\u00eb ndikuar n\u00eb pjes\u00ebmarrjen e shoq\u00ebris\u00eb civile dhe ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb organizatave p\u00ebr t\u00eb drejtat e grave (OSSHG) n\u00eb procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE. N\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, OSSHG-t\u00eb takoheshin me BE-n\u00eb dhe Qeverin\u00eb p\u00ebrpara takimeve t\u00eb Komitetit t\u00eb Stabilizim-Asociimit dhe n\u00ebn-komiteteve, por pas vendosjes s\u00eb masave, k\u00ebto takime jan\u00eb nd\u00ebrprer\u00eb. Ajo theksoi se k\u00ebto dialogje duhet t\u00eb vazhdojn\u00eb pavar\u00ebsisht masave, pasi jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb diskutuar \u00e7\u00ebshtje ky\u00e7e ku shoq\u00ebria civile mund t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb procesin.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb Kosov\u00eb, grat\u00eb mbeten t\u00eb n\u00ebnp\u00ebrfaq\u00ebsuara n\u00eb vendimmarrje n\u00eb t\u00eb gjitha nivelet. Edhe pse Ligji p\u00ebr Barazi Gjinore parashikon p\u00ebrdorimin e masave afirmative p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb balanc\u00eb gjinore n\u00eb t\u00eb gjitha nivelet e qeverisjes dhe administrat\u00ebs publike, zyrtar\u00ebt ende nuk kan\u00eb qart\u00ebsi p\u00ebr zbatimin e rekrutimit t\u00eb bazuar n\u00eb merit\u00eb dhe masave afirmative. BE-ja mund t\u00eb ofroj\u00eb m\u00eb shum\u00eb qart\u00ebsi dhe inkurajim n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb, si p.sh. p\u00ebrmes Pakos s\u00eb Zgjerimit. Ajo gjithashtu p\u00ebrmendi nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb institucionalizuar kontrollin e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb analiz\u00ebs s\u00eb ndikimit gjinor nga qeveria dhe parlamenti si pjes\u00eb e procesit legjislativ dhe p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb reformat e lidhura me ndryshimin e ligjit p\u00ebr financat publike dhe at\u00eb p\u00ebr prokurimin publik t\u00eb jen\u00eb transparente dhe t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb institucionalizimin e buxhetimit t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm gjinor, sipas angazhimeve t\u00eb Objektivit t\u00eb Zhvillimit t\u00eb Q\u00ebndruesh\u00ebm 5 dhe Ligjit p\u00ebr Barazi Gjinore.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00eb dyti, lidhur me dhun\u00ebn me baz\u00eb gjinore, Farnsworth vler\u00ebsoi progresin e b\u00ebr\u00eb n\u00ebn udh\u00ebheqjen e Ministres s\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb p\u00ebr avancimin e korniz\u00ebs ligjore. Ajo theksoi nevoj\u00ebn e mbetur p\u00ebr t\u00eb ndryshuar Kodin Penal p\u00ebr ta harmonizuar at\u00eb me <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/EN\/TXT\/?uri=OJ%3AL_202401385\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Direktiv\u00ebn e re t\u00eb BE-s\u00eb p\u00ebr Dhun\u00ebn ndaj Grave,<\/a> duke p\u00ebrfshir\u00eb p\u00ebrkufizime t\u00eb qarta p\u00ebr format e ndryshme t\u00eb krimeve kibernetike. Ajo fal\u00ebnderoi Komisionin Evropian p\u00ebr trajtimin e dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore n\u00eb kapitullin e Sundimit t\u00eb Ligjit n\u00eb pakon e zgjerimit dhe k\u00ebrkoi q\u00eb raporti i vitit t\u00eb ardhsh\u00ebm t\u00eb adresoj\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr sh\u00ebrbime cil\u00ebsore, t\u00eb fokusuara te viktimat, n\u00ebn kapitullin e politikave sociale. N\u00eb gjyq\u00ebsor, monitorimi i RrGK ka treguar se d\u00ebnimet e ul\u00ebta vazhdojn\u00eb, dhe raste t\u00eb \u201cpajtimeve\u201d ose t\u00ebrheqjes s\u00eb grave nga rastet jan\u00eb ende t\u00eb pranishme, edhe pse kjo nuk \u00ebsht\u00eb ligj\u00ebrisht e mundur n\u00eb rastet penale kur ndjekja penale b\u00ebhet automatikisht. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, qeveria qendrore duhet t\u00eb bashk\u00ebpunoj\u00eb m\u00eb mir\u00eb me komunat p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb burime njer\u00ebzore t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr Qendrat p\u00ebr Pun\u00eb Sociale p\u00ebr trajtimin e rasteve t\u00eb dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore, n\u00eb p\u00ebrputhje me korniz\u00ebn ligjore.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00eb treti, Farnsworth foli p\u00ebr situat\u00ebn ekonomike t\u00eb grave, duke theksuar se Kosova ka pjes\u00ebmarrjen m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb grave n\u00eb tregun e pun\u00ebs n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, me vet\u00ebm dy nga 10 gra t\u00eb pun\u00ebsuara. Ligji i Pun\u00ebs kontribuon n\u00eb <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/rrgk-lanson-raportin-diskriminimi-me-baze-gjinore-dhe-punesimi-ne-kosove\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">diskriminimin me baz\u00eb gjinore n\u00eb pun\u00ebsim<\/a>, pasi pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit p\u00ebrpiqen t\u00eb shmangin pages\u00ebn p\u00ebr pushimin e lehonis\u00eb. Ligji \u00ebsht\u00eb n\u00eb proces t\u00eb ndryshimit p\u00ebr tet\u00eb vite dhe s\u00ebrish k\u00ebt\u00eb vit \u00ebsht\u00eb hequr nga kalendari legjislativ. Ai duhet t\u00eb harmonizohet urgjentisht me <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/rrgk-dhe-unfpa-lansojne-raportin-me-shume-zgjedhje-permes-politikave-miqesore-per-familjen\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Direktiv\u00ebn e BE-s\u00eb p\u00ebr Balanc\u00ebn Pun\u00eb-Jet\u00eb<\/a> p\u00ebr t\u00eb rritur pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb tregun e pun\u00ebs. Nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje tjet\u00ebr kryesore \u00ebsht\u00eb zgjerimi i disponueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb kujdesit p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt dhe sh\u00ebrbimeve t\u00eb tjera t\u00eb kujdesit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb parashikuar n\u00eb Strategjin\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Zhvillimit dhe Agjend\u00ebn e Reform\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb, edhe pse nevojiten p\u00ebrpjekje t\u00eb m\u00ebtejshme p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar nivelin e k\u00ebrkes\u00ebs.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Farnsworth k\u00ebrkoi nga Parlamenti Evropian t\u00eb trajtoj\u00eb k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje n\u00eb raportin e tij t\u00eb ardhsh\u00ebm. Ajo gjithashtu theksoi nevoj\u00ebn p\u00ebr dialog t\u00eb vazhduesh\u00ebm midis BE-s\u00eb dhe shoq\u00ebris\u00eb civile lidhur me procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE dhe cil\u00ebsin\u00eb e reformave n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Agjend\u00ebs s\u00eb Reform\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb. Ajo ndau gjithashtu dy publikimet m\u00eb t\u00eb fundit t\u00eb RrGK- s\u00eb: <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Shqip_Komentim_Lexim-nga-perspektiva-gjinore-i-raportit-te-komisionit-evropian-2024-per-Kosoven-2.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Nj\u00eb Komentim<\/a> mbi Raportin p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe mbi Planin e Rritjes dhe Agjend\u00ebn e Reformave p\u00ebr Kosov\u00ebn.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dje, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile u takuan me Raportuesin e P\u00ebrhersh\u00ebm t\u00eb sapoem\u00ebruar t\u00eb Parlamentit Evropian p\u00ebr Kosov\u00ebn, z. Riho Terras, n\u00eb Prishtin\u00eb, s\u00eb bashku me k\u00ebshilltar\u00eb t\u00eb Parlamentit Evropian dhe p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Zyr\u00ebs s\u00eb BE-s\u00eb (BE) n\u00eb Kosov\u00eb. Ata diskutuan p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje q\u00eb lidhen me hap\u00ebsir\u00ebn sociale, lirin\u00eb e medias, t\u00eb drejtat e pakicave, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3364102,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_FSMCFIC_featured_image_caption":"","_FSMCFIC_featured_image_nocaption":"","_FSMCFIC_featured_image_hide":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-3364097","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364097","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3364097"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364097\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3364098,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364097\/revisions\/3364098"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3364102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3364097"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3364097"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3364097"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}