{"id":3364327,"date":"2025-01-30T12:50:56","date_gmt":"2025-01-30T12:50:56","guid":{"rendered":"https:\/\/womensnetwork.org\/?p=3364327"},"modified":"2025-01-30T12:51:01","modified_gmt":"2025-01-30T12:51:01","slug":"ecokos-women-ne-qender-te-nismave-per-barazi-gjinore-dhe-ekonomi-qarkore-ne-kosove","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/ecokos-women-ne-qender-te-nismave-per-barazi-gjinore-dhe-ekonomi-qarkore-ne-kosove\/","title":{"rendered":"EcoKos Women: N\u00eb qend\u00ebr t\u00eb nismave p\u00ebr barazi gjinore dhe ekonomi qarkore n\u00eb Kosov\u00eb\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p>EcoKos Women \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga organizatat an\u00ebtare t\u00eb Rrjetit Mbik\u00ebqyr\u00ebs p\u00ebr Buxhetimin e P\u00ebrgjegjsh\u00ebm Gjinor (RrMBPGJ), nj\u00eb iniciativ\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme rajonale q\u00eb synon t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb gjendje m\u00eb t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb buxhetimit gjinor n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor dhe Moldavi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Si pjes\u00eb e RrMBPGJ-s\u00eb, EcoKos ka zhvilluar nism\u00ebn \u201cVendosja e Grave n\u00eb Qend\u00ebr t\u00eb Zgjidhjeve Klimatike\u201d. Sipas Nita Ferizi-Sadikut nga EcoKos Women, \u201cprojekti ka pas\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim me rrit\u00eb vet\u00ebdijen p\u00ebr buxhetimin e p\u00ebrgjegjsh\u00ebm gjinor n\u00eb sektorin e ndryshimeve klimatike q\u00eb preken grat\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u201d.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Si pjes\u00eb e k\u00ebsaj nisme, \u00ebsht\u00eb zhvilluar hulumtimi i titulluar \u201cPerspektiva Gjinore n\u00eb Zhvillimin e Ekonomis\u00eb Qarkore n\u00eb Kosov\u00eb\u201d, ku jan\u00eb analizuar t\u00eb dh\u00ebna nga ligjet dhe strategjit\u00eb apo politikat q\u00eb jan\u00eb aktualisht n\u00eb funksion n\u00eb Kosov\u00eb. Fokus i ve\u00e7ant\u00eb i k\u00ebtij hulumtimi kan\u00eb qen\u00eb strategjit\u00eb dhe ligjet e Ministris\u00eb s\u00eb Mjedisit dhe Ministris\u00eb s\u00eb Bujq\u00ebsis\u00eb, p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar integrimin e perspektiv\u00ebs gjinore n\u00eb k\u00ebto fusha.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Arsyeja pse EcoKos \u00ebsht\u00eb fokusuar n\u00eb bujq\u00ebsi, sipas Nita Ferizi-Sadikut, lidhet me r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e k\u00ebtij sektori n\u00eb vendin ton\u00eb: \u201cN\u00eb Kosov\u00eb, sektori i bujq\u00ebsis\u00eb \u00ebsht\u00eb sektori i tret\u00eb q\u00eb ndikon n\u00eb bruto prodhimin vendor. Duke qen\u00eb se vet\u00ebm prej Bank\u00ebs Bot\u00ebrore investohen rreth <strong>53 milion\u00eb euro<\/strong>, ne kemi qen\u00eb t\u00eb interesuar t\u00eb dijm\u00eb n\u00ebse \u00ebsht\u00eb duke u zhvilluar bio-ekonomia, ose a kemi di\u00e7ka n\u00eb sektorin e dekompozimit, por fatkeq\u00ebsisht nuk ka di\u00e7ka\u201d, tregon ajo.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Si pjes\u00eb e hulumtimit \u00ebsht\u00eb shikuar <a href=\"https:\/\/kryeministri.rks-gov.net\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/STRATEGJIA-PER-BUJQESI-DHE-ZHVILLIM-RURAL.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Strategjia p\u00ebr Zhvillimin Rural 2022-2028<\/a>, aty \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur q\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb 2023-t\u00ebs do t\u00eb zhvillohet plani i vizibilitetit.&nbsp; Megjithat\u00eb, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb EcoKos-it, duket se nj\u00eb plan i till\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb realizuar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<br>Nd\u00ebrsa te Ministria e Mjedisit, t\u00eb gjitha ligjet jan\u00eb n\u00eb rishikim p\u00ebr shkak t\u00eb zhvillimit t\u00eb ekonomis\u00eb qarkore. <a href=\"https:\/\/gzk.rks-gov.net\/ActDocumentDetail.aspx?ActID=42930\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Strategjia p\u00ebr Menaxhimin e Integruar t\u00eb Mbeturinave<\/a> \u00ebsht\u00eb rishikuar pas dy viteve, pasi n\u00eb versionin fillestar nuk ishte p\u00ebrfshir\u00eb ekonomia qarkore, tani, me ndryshimet e b\u00ebra, kjo p\u00ebrfshirje \u00ebsht\u00eb integruar n\u00eb strategji.&nbsp;<br>Arritjet ma t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb projektit:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas Nita Ferizi-Sadikut, kjo iniciativ\u00eb e EcoKos-it \u00ebsht\u00eb e para q\u00eb \u00ebsht\u00eb marr\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb, nj\u00eb hulumtim q\u00eb ka parasysh perspektiv\u00ebn gjinore.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Hulumtimi me perspektiv\u00ebn gjinore n\u00eb zhvillimin e ekonomis\u00eb qarkore n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb i pari ky q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb, dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qasje ndryshe, kemi bisedu me ekspert\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm dhe vet\u00eb ideja p\u00ebr inkorporimin e perspektiv\u00ebs gjinore ka qen\u00eb nj\u00eb hap ndryshe\u201d, tregon Nita Ferizi-Sadikur nga EcoKos.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrve\u00e7 hulumtimit, EcoKos \u00ebsht\u00eb angazhuar edhe n\u00eb pjes\u00ebmarrje aktive n\u00eb komunat e Prishtin\u00ebs, Fush\u00eb-Kosov\u00ebs dhe Obiliqit, p\u00ebrmes nj\u00eb nisme tjet\u00ebr e cila ka avokuar p\u00ebr furnizimin e shkollave dhe institucioneve publike me peceta higjienike n\u00eb nivel komunal. E nisur n\u00eb komun\u00ebn e Obiliqit, n\u00eb vitin 2023, \u00ebsht\u00eb planifikuar t\u00eb vazhdoj\u00eb deri n\u00eb vitin 2024, nd\u00ebrsa p\u00ebrmes BPGJ-s\u00eb \u00ebsht\u00eb arritur furnizimi me peceta higjienike p\u00ebr vitin 2025. N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj iniciative, t\u00eb gjitha shkollat dhe institucionet e tjera komunale jan\u00eb t\u00eb furnizuara me peceta higjienike, duke p\u00ebrmbushur nj\u00eb nevoj\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe mir\u00ebqenien e vajzave dhe grave n\u00eb komunitet.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sfidat:<\/strong> Si koncept me u zhvillu dhe me u ba n\u00eb praktik\u00eb ka qen\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb. Edhe p\u00ebr neve q\u00eb punojm\u00eb n\u00eb aspekte gjinore ka qen\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb me nxjerr\u00eb \u00e7ka po dojm\u00eb konkretisht nga Buxhetimi i P\u00ebrgjegjsh\u00ebm Gjinor (GRB), tregon Nita Ferizi-Sadiku.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>E mira ka qen\u00eb zhvillimi i nism\u00ebs paraprake q\u00eb u mir\u00ebprit nga n\u00ebnkryetari i komun\u00ebs s\u00eb Obiliqit, duke sh\u00ebrbyer si shtys\u00eb p\u00ebr vazhdimin e saj n\u00eb komunat tjera. Kur u pyet se pse nj\u00eb iniciativ\u00eb e till\u00eb nuk ishte nd\u00ebrmarr\u00eb m\u00eb her\u00ebt n\u00eb Obiliq, ai (n\u00ebnkryetari) u p\u00ebrgjigj: &#8220;Thjesht nuk e kam dit\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb kaq e nevojshme p\u00ebr grat\u00eb&#8221;.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Obiliqi \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i hapur p\u00ebr iniciativat rreth buxhetimit t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm gjinor, ka p\u00ebrkrahje nga zyra e kryetarit, t\u00eb n\u00ebnkryetarit, e t\u00eb Kryesis\u00eb s\u00eb Asambles\u00eb komunale.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 2020, EKW e ka zhvilluar nj\u00eb hulumtim, ku tregon q\u00eb <strong>15% e vajzave<\/strong> nuk ndjekin shkoll\u00ebn (m\u00ebsimin), gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb ciklit p\u00ebr shkak q\u00eb nuk mund t\u00eb furnizohen me peceta higjienike.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb nga sukseset kryesore t\u00eb projektit ka qen\u00eb p\u00ebrfshirja e perspektiv\u00ebs gjinore n\u00eb zhvillimin e ekonomis\u00eb qarkore dhe avokimi p\u00ebr furnizimin e shkollave me peceta higjienike. N\u00eb Komun\u00ebn e Obiliqit, kjo nism\u00eb ka rezultuar me furnizimin e plot\u00eb t\u00eb shkollave dhe institucioneve komunale p\u00ebr vitin 2024 dhe vazhdimin e saj p\u00ebr 2025.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ky sukses \u00ebsht\u00eb mir\u00ebpritur nga zyrtar\u00ebt lokal\u00eb, duke u cil\u00ebsuar si nj\u00eb nevoj\u00eb q\u00eb m\u00eb par\u00eb nuk ishte kuptuar plot\u00ebsisht. Gjithashtu, angazhimi n\u00eb Prishtin\u00eb dhe komunat p\u00ebrreth \u00ebsht\u00eb par\u00eb si m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb replikuar praktikat e mira n\u00eb nivel komb\u00ebtar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u00eb treguar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e buxhetimit t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm gjinor, p\u00ebr EcoKos-in Nita Ferizi-Sadiku e tregon me nj\u00eb rast praktik t\u00eb mb\u00ebshtetjes s\u00eb grave bletare.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrmes projektit \u201cGruaja dhe mbrojtja e mjedisit p\u00ebrmes aktiviteteve bujq\u00ebsore n\u00eb komun\u00ebn e Podujev\u00ebs\u201d EcoKos Women ka mb\u00ebshtetur disa gra bletare t\u00eb cilat kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb angazhuara n\u00eb sektorin e bletaris\u00eb, p\u00ebr t\u00eb rritur sip\u00ebrfaqet e gjelbra (kullot\u00ebse) t\u00eb blet\u00ebs. EcoKos i ka mb\u00ebshtet\u00eb k\u00ebto gra bletare me bim\u00eb mjalt\u00ebdh\u00ebn\u00ebse si shp\u00ebrbleja dhe facelja, kjo ka ndikuar n\u00eb ngritjen e vet\u00ebdijes t\u00eb zyrtar\u00ebve komunal\u00eb n\u00eb komun\u00ebn e Podujev\u00ebs dhe e kan\u00eb shtuar si pjes\u00eb t\u00eb Rregullores p\u00ebr Grante dhe Subvencione n\u00eb Sektorin e Bletaris\u00eb.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nisma \u201cVendosja e Grave n\u00eb Qend\u00ebr t\u00eb Zgjidhjeve Klimatike\u201d e p\u00ebrkrahur nga Rrjeti i Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK), n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb RrMBGJ-s\u00eb, \u00ebsht\u00eb financuar nga Agjencia Austriake p\u00ebr Zhvillim (ADA) dhe Agjencia Suedeze p\u00ebr Zhvillim dhe Bashk\u00ebpunim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (Sida).&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EcoKos Women \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga organizatat an\u00ebtare t\u00eb Rrjetit Mbik\u00ebqyr\u00ebs p\u00ebr Buxhetimin e P\u00ebrgjegjsh\u00ebm Gjinor (RrMBPGJ), nj\u00eb iniciativ\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme rajonale q\u00eb synon t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb gjendje m\u00eb t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb buxhetimit gjinor n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor dhe Moldavi.&nbsp; Si pjes\u00eb e RrMBPGJ-s\u00eb, EcoKos ka zhvilluar nism\u00ebn \u201cVendosja e Grave n\u00eb Qend\u00ebr t\u00eb Zgjidhjeve Klimatike\u201d. Sipas [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3364328,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_FSMCFIC_featured_image_caption":"","_FSMCFIC_featured_image_nocaption":"","_FSMCFIC_featured_image_hide":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-3364327","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3364327"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3364331,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364327\/revisions\/3364331"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3364328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3364327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3364327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3364327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}