{"id":3364790,"date":"2025-04-15T14:03:55","date_gmt":"2025-04-15T14:03:55","guid":{"rendered":"https:\/\/womensnetwork.org\/?p=3364790"},"modified":"2025-04-15T14:03:58","modified_gmt":"2025-04-15T14:03:58","slug":"rrgk-kerkon-me-shume-vemendje-ndaj-barazise-gjinore-ne-raportin-e-komisionit-evropian-per-kosoven-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/rrgk-kerkon-me-shume-vemendje-ndaj-barazise-gjinore-ne-raportin-e-komisionit-evropian-per-kosoven-2025\/","title":{"rendered":"RRGK k\u00ebrkon m\u00eb shum\u00eb v\u00ebmendje ndaj barazis\u00eb gjinore n\u00eb Raportin e Komisionit Evropian p\u00ebr Kosov\u00ebn 2025"},"content":{"rendered":"\n<p>Barazia gjinore \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vler\u00eb themelore e Bashkimit Evropian (BE) dhe e Qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs. P\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur integrimin e perspektiv\u00ebs gjinore n\u00eb procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE, Rrjeti i Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK), s\u00eb bashku me an\u00ebtaret e tij, jav\u00ebn e kaluar dor\u00ebzoi kontributin e vet vjetor p\u00ebr Raportin e Komisionit Evropian (KE) p\u00ebr Kosov\u00ebn. RrGK synon t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb perspektiv\u00ebn gjinore n\u00eb secilin kapitull t\u00eb Raportit, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb pasqyrohen m\u00eb mir\u00eb nevojat e grave, burrave, vajzave dhe djemve t\u00eb ndrysh\u00ebm n\u00eb procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE. RrGK ofroi komente p\u00ebr shumic\u00ebn e kapitujve, me fokus n\u00eb demokraci, reform\u00ebn e administrat\u00ebs publike, gjyq\u00ebsor dhe t\u00eb drejtat themelore, polici, ekonomi, prokurim publik dhe financa, marr\u00ebdh\u00ebniet Kosov\u00eb-Serbi, sh\u00ebndet\u00ebsi, media dhe arsim.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa i p\u00ebrket <strong>demokracis\u00eb<\/strong>, RrGK theksoi se ligjet zgjedhore duhet t\u00eb ndryshohen p\u00ebr t\u00eb garantuar pjes\u00ebmarrjen 50% t\u00eb grave dhe burrave, sipas Ligjit p\u00ebr Barazi Gjinore, dhe q\u00eb partit\u00eb politike duhet t\u00eb nd\u00ebrmarrin masa afirmative p\u00ebr t\u00eb nxitur pjes\u00ebmarrjen e grave dhe p\u00ebr t\u00eb adresuar pabarazit\u00eb gjinore. Procedurat e Kuvendit duhet t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb kontrollin e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb analizave t\u00eb ndikimit gjinor p\u00ebr t\u00eb gjitha projektligjet dhe t\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive retorik\u00ebn diskriminuese. Qeveria duhet t\u00eb konsultohet m\u00eb shum\u00eb me organizatat n\u00eb nivel lokal, grupet e grave, grupet q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb t\u00eb drejtat e komuniteteve jo-shumic\u00eb dhe t\u00eb personave me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara. Gjithashtu, duhet t\u00eb krijohet financimi shtet\u00ebror i q\u00ebndruesh\u00ebm e transparent p\u00ebr organizatat e ndryshme t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile (OSHC), si dhe t\u00eb b\u00ebhen ndryshime ligjore q\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb q\u00eb donacionet p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb civile t\u00eb jen\u00eb t\u00eb zbritshme nga tatimet. Reforma e administrat\u00ebs publike duhet t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb masa afirmative p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen e barabart\u00eb t\u00eb grave, krahas pun\u00ebsimit t\u00eb bazuar n\u00eb merita dhe digjitalizimit t\u00eb sh\u00ebrbimeve publike me p\u00ebrgjegj\u00ebsi gjinore. Buxhetimi i p\u00ebrgjegjsh\u00ebm gjinor (BPGJ), si\u00e7 k\u00ebrkohet nga Ligji p\u00ebr Barazi Gjinore, treguesi 5.c.1 i Objektivave p\u00ebr Zhvillim t\u00eb Q\u00ebndruesh\u00ebm dhe Korniza Gjinore e PEFA-s, duhet t\u00eb institucionalizohet n\u00eb ligjet e reja p\u00ebr financat publike dhe t\u00eb zbatohet n\u00eb praktik\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa i p\u00ebrket <strong>gjyq\u00ebsori<\/strong>t, <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/publications\/proposals-for-the-inclusion-of-cyber-violence-in-the-criminal-code-of-the-republic-of-kosovo\/\">RrGK rikujtoi rekomandimet<\/a> e saj p\u00ebr ndryshimin e Kodit Penal me q\u00ebllim q\u00eb dhuna kibernetike t\u00eb adresohet m\u00eb qart\u00eb. Kosova duhet t\u00eb siguroj\u00eb hetime penale t\u00eb q\u00ebndrueshme, t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e aktakuzave dhe t\u00eb garantoj\u00eb procedura efektive penale, p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb rastet e dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, Kosova duhet t\u00eb forcoj\u00eb bashk\u00ebpunimin nd\u00ebrmjet prokuroris\u00eb dhe policis\u00eb, dhe gjat\u00eb caktimit t\u00eb rast\u00ebsish\u00ebm t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve, t\u00eb siguroj\u00eb q\u00eb gjyqtar\u00ebt\/et dhe prokuror\u00ebt\/et q\u00eb trajtojn\u00eb rastet e dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore t\u00eb jen\u00eb t\u00eb specializuar\/a p\u00ebr raste t\u00eb tilla. N\u00eb p\u00ebrputhje me zotimet e veta, Qeveria duhet t\u00eb siguroj\u00eb nj\u00eb strehimore p\u00ebr personat LGBTQI+. Kuvendi duhet ta miratoj\u00eb Kodin Civil p\u00ebr t\u00eb mbrojtur martesat e t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs gjini n\u00eb p\u00ebrputhje me Kushtetut\u00ebn dhe t\u00eb adresoj\u00eb retorik\u00ebn homofobike n\u00eb Kuvend. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, Kosova duhet t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb hetimet n\u00eb lidhje me krimet e urrejtjes dhe k\u00ebrc\u00ebnimet n\u00eb internet ndaj personave LGBTQI+, gazetareve dhe aktivisteve p\u00ebr t\u00eb drejtat e grave.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa i p\u00ebrket <strong>ekonomis\u00eb<\/strong>, bazuar n\u00eb <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/publications\/in-the-shadows-a-gender-analysis-of-informal-work-in-kosovo\/\">hulumtimin<\/a> e RrGK-s\u00eb, Qeveria duhet t\u00eb zbatoj\u00eb masa t\u00eb p\u00ebrgjegjshme gjinore p\u00ebr t\u00eb adresuar informalitetin, p\u00ebrfshir\u00eb formalizimin e pun\u00ebs joformale bazuar n\u00eb analiz\u00eb gjinore. Kosova duhet urgjentisht t\u00eb miratoj\u00eb nj\u00eb Ligj t\u00eb ri t\u00eb Pun\u00ebs n\u00eb p\u00ebrputhje me Direktiv\u00ebn e BE-s\u00eb p\u00ebr Balancimin e Jet\u00ebs Profesionale dhe Familjare, p\u00ebr t\u00eb adresuar pjes\u00ebmarrjen shqet\u00ebsuese t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb grave n\u00eb fuqin\u00eb pun\u00ebtore. N\u00eb funksion t\u00eb Objektivave t\u00eb Barcelon\u00ebs t\u00eb BE-s\u00eb dhe zotimeve t\u00eb saj, Qeveria duhet t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb qasjen n\u00eb edukimin e hersh\u00ebm dhe parashkollor, gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb rezultatet arsimore t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb tregun e pun\u00ebs, nd\u00ebrsa integron arsimimin transformues gjinor. N\u00eb fush\u00ebn e <strong>arsimit<\/strong>, planprogramet duhet t\u00eb rishikohen m\u00eb tej p\u00ebr t\u00eb adresuar stereotipet gjinore.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa i p\u00ebrket <strong>marr\u00ebdh\u00ebnieve Kosov\u00eb-Serbi<\/strong>, grat\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb n\u00ebnp\u00ebrfaq\u00ebsuara n\u00eb Dialog. Qeveria duhet t\u00eb komunikoj\u00eb m\u00eb rregullisht me gra, burra dhe OSHC-t\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e grave, lidhur me proceset e paqes, n\u00eb p\u00ebrputhje me Agjend\u00ebn Grat\u00eb, Paqja dhe Siguria.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebto dhe rekomandime t\u00eb tjera t\u00eb dor\u00ebzuara n\u00eb BE synojn\u00eb t\u00eb sigurojn\u00eb q\u00eb barazia gjinore t\u00eb integrohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kuptimplot\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha sektor\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE, duke nxitur reforma gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse q\u00eb i p\u00ebrgjigjen nevojave t\u00eb grave, burrave, vajzave dhe djemve t\u00eb ndrysh\u00ebm. Rekomandimet jan\u00eb p\u00ebrgatitur s\u00eb bashku me Qendr\u00ebn Kosovare p\u00ebr Studime Gjinore, Organizat\u00ebn e Personave me Distrofi Muskulore t\u00eb Kosov\u00ebs, Rrjetin e Organizatave t\u00eb Grave Rome, Ashkalike dhe Egjiptiane t\u00eb Kosov\u00ebs dhe OJQ-n\u00eb Vlen t\u00eb Jetohet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Barazia gjinore \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vler\u00eb themelore e Bashkimit Evropian (BE) dhe e Qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs. P\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur integrimin e perspektiv\u00ebs gjinore n\u00eb procesin e an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE, Rrjeti i Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK), s\u00eb bashku me an\u00ebtaret e tij, jav\u00ebn e kaluar dor\u00ebzoi kontributin e vet vjetor p\u00ebr Raportin e Komisionit Evropian (KE) p\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3364791,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_FSMCFIC_featured_image_caption":"","_FSMCFIC_featured_image_nocaption":"","_FSMCFIC_featured_image_hide":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-3364790","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364790","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3364790"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364790\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3364794,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3364790\/revisions\/3364794"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3364791"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3364790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3364790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3364790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}