Gjat\u00eb Jav\u00ebs Vjetore t\u00eb Avokimit n\u00eb Bruksel 2025, aktivistet e t\u00eb drejtave t\u00eb grave nga Kosova dhe rajoni k\u00ebrkuan q\u00eb Bashkimi Evropian (BE) t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb t\u00eb drejtat dhe sigurin\u00eb e grave n\u00eb vendet e tyre. Sot, ato i k\u00ebrkuan Komisionit Evropian (KE) m\u00eb shum\u00eb mb\u00ebshtetje politike dhe m\u00eb shum\u00eb v\u00ebmendje p\u00ebr barazin\u00eb gjinore n\u00eb Raportin e ardhsh\u00ebm t\u00eb KE-s\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn, i cili \u00ebsht\u00eb duke u p\u00ebrgatitur nga Drejtoria e P\u00ebrgjithshme p\u00ebr Zgjerim dhe Fqinj\u00ebsin\u00eb Lindore (DG ENEST).<\/p>\n\n\n\n
Vetone Veliu nga Shoqata e Grave t\u00eb Mitrovic\u00ebs p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut (MWAHR) u p\u00ebrqendrua te situata politike dhe ajo e siguris\u00eb n\u00eb veriun e Kosov\u00ebs, ve\u00e7an\u00ebrisht te mungesa e siguris\u00eb p\u00ebr grat\u00eb n\u00eb nj\u00eb klim\u00eb tensioni t\u00eb shtuar politik. \u201cKur ndalet Dialogu, tensionet rriten\u201d, tha ajo, duke iu referuar dialogut t\u00eb ngrir\u00eb Prishtin\u00eb-Beograd t\u00eb leht\u00ebsuar nga BE-ja. Ajo theksoi se z\u00ebrat e grave vazhdojn\u00eb t\u00eb mungojn\u00eb n\u00eb bisedimet p\u00ebr paqe mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb. Mbyllja e institucioneve t\u00eb drejtuara nga serb\u00ebt nga ana e Qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, pa njoftim t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb p\u00ebr banor\u00ebt lokal\u00eb, ka krijuar v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr njer\u00ebzit, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr t\u00eb moshuarit q\u00eb kan\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb marrin pensionet dhe barnat e tyre, tha ajo.<\/p>\n\n\n\n
Edhe hulumtimet nga Rrjeti i Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK) kan\u00eb treguar se, p\u00ebr shkak t\u00eb pabarazive ekonomike mes grave dhe burrave, grat\u00eb nga komunitetet pakic\u00eb p\u00ebrballen me m\u00eb shum\u00eb pengesa p\u00ebr t\u00eb pasur qasje n\u00eb transport, dhe rrjedhimisht n\u00eb pensione, sh\u00ebndet\u00ebsi dhe barna.<\/p>\n\n\n\n
Dafina Prekazi Pallaska nga Qendra Kosovare p\u00ebr Studime Gjinore (QKSGJ) shprehu shqet\u00ebsimin p\u00ebr vonesat e vazhdueshme n\u00eb formimin e Qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs pas zgjedhjeve t\u00eb shkurtit. Ajo theksoi nevoj\u00ebn urgjente p\u00ebr t\u00eb ndryshuar ligjet zgjedhore para zgjedhjeve t\u00eb ardhshme, p\u00ebr t\u00eb siguruar p\u00ebrfaq\u00ebsim t\u00eb barabart\u00eb gjinor prej 50%, si\u00e7 e p\u00ebrcakton Ligji p\u00ebr Barazi Gjinore. Ajo p\u00ebrmendi disa ligje q\u00eb Qeveria ka vonuar t\u2019i miratoj\u00eb dhe q\u00eb BE-ja duhet t\u2019i inkurajoj\u00eb t\u2019i miratojn\u00eb me urgjenc\u00eb dhe me p\u00ebrfshirje t\u00eb publikut, si Ligji i Pun\u00ebs dhe Kodi Civil. Ajo n\u00ebnvizoi se Qeveria duhet t\u00eb d\u00ebgjoj\u00eb grupet e grave kur b\u00ebn ligje t\u00eb reja dhe t\u00eb jet\u00eb m\u00eb transparente.<\/p>\n\n\n\n
Nicole Farnsworth, Z\u00ebvend\u00ebsdrejtore & Udh\u00ebheq\u00ebse e Hulumtimeve n\u00eb RrGK, foli p\u00ebr nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb mbrojtur grat\u00eb nga dhuna. Nd\u00ebrsa vler\u00ebsoi p\u00ebrparimin e Qeveris\u00eb n\u00eb reformat ligjore p\u00ebrkat\u00ebse, ajo theksoi se KE-ja duhet t\u00eb p\u00ebrqendrohet n\u00eb zbatimin e tyre si \u00e7\u00ebshtje t\u00eb sundimit t\u00eb ligjit. Ajo k\u00ebrkoi q\u00eb BE-ja t\u2019i b\u00ebj\u00eb thirrje Qeveris\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndryshuar Kodin Penal, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb dispozita m\u00eb t\u00eb qarta p\u00ebr dhun\u00ebn me baz\u00eb gjinore n\u00eb internet, t\u00eb krijoj\u00eb Qendr\u00ebn p\u00ebr Viktimat e P\u00ebrdhunimit, t\u00eb krijoj\u00eb protokolle t\u00eb qarta p\u00ebr institucionet p\u00ebrkat\u00ebse sipas korniz\u00ebs s\u00eb re ligjore dhe t\u00eb institucionalizoj\u00eb trajnime p\u00ebr to, t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb pun\u00ebn e mekanizmave komunal\u00eb t\u00eb koordinimit dhe t\u00eb buxhetoj\u00eb si\u00e7 duhet p\u00ebr sh\u00ebrbimet sociale, sipas korniz\u00ebs ekzistuese ligjore.<\/p>\n\n\n\n
Aktivistet ngrit\u00ebn gjithashtu shqet\u00ebsime p\u00ebr masat e vazhdueshme t\u00eb BE-s\u00eb kund\u00ebr Kosov\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
\u201cI b\u00ebjm\u00eb thirrje BE-s\u00eb q\u00eb t\u00eb vazhdoj\u00eb dialogun\u201d, than\u00eb ato, duke shpjeguar se nd\u00ebrprerja e dialogut politik ka d\u00ebmtuar p\u00ebrparimin drejt an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE. Konkretisht, kjo ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb shoq\u00ebria civile, p\u00ebrfshir\u00eb grupet e grave, t\u00eb humbasin mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb dialoguar me BE-n\u00eb dhe Qeverin\u00eb p\u00ebrmes takimeve t\u00eb Komitetit dhe N\u00ebnkomitetit t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Stabilizim-Asociimit (MSA). Kjo e pengon shoq\u00ebrin\u00eb civile t\u00eb monitoroj\u00eb dhe t\u00eb ushtroj\u00eb presion p\u00ebr p\u00ebrparim n\u00eb reforma, duke d\u00ebmtuar diskutimin demokratik dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs p\u00ebr reformat. Gjithashtu, l\u00eb hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr p\u00ebrhapjen e narrativave kund\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE, pasi qytetar\u00ebt kan\u00eb m\u00eb pak mund\u00ebsi t\u00eb shohin p\u00ebrparimin dhe ndikimin e tij n\u00eb jet\u00ebn e tyre, si\u00e7 ndodhte gjat\u00eb dialog\u00ebve t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n
\u201cZgjidhja \u00ebsht\u00eb dialogu dhe jo nd\u00ebrprerja e tij\u201d, theksuan ato. Aktivistet paralajm\u00ebruan se pa vazhdimin e dialogut politik, ekziston rreziku q\u00eb t\u00eb forcohen narrativat kund\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE, madje edhe t\u00eb ket\u00eb p\u00ebrplasje. Ato i b\u00ebn\u00eb thirrje BE-s\u00eb q\u00eb urgjentisht ta rikthej\u00eb dialogun politik me Kosov\u00ebn, duke i p\u00ebrfshir\u00eb edhe organizatat e ndryshme t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile.<\/p>\n\n\n\n
Kjo vizit\u00eb avokuese u mund\u00ebsua me mb\u00ebshtetjen e Fondacionit Kvinna till Kvinna, t\u00eb financuar nga Agjencia Suedeze p\u00ebr Bashk\u00ebpunim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Zhvillim (Sida). RrGK ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb avokim q\u00eb nga viti 2010, MWAHR q\u00eb nga viti 2012 dhe KGSC po ashtu q\u00eb nga viti 2012.<\/p>\n\n\n\n
Si\u00e7 theksuan Nicole, Vetone dhe Dafina n\u00eb Bruksel, p\u00ebrparimi drejt an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb BE mund t\u00eb ndodh\u00eb vet\u00ebm me p\u00ebrfshirjen e plot\u00eb t\u00eb grave t\u00eb ndryshme.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb informacione mbi \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb po ngrit\u00ebn k\u00ebt\u00eb jav\u00eb n\u00eb Bruksel, shihni p\u00ebrmbledhjen e tyre k\u00ebtu:<\/p>\n\n\n\n