{"id":3365039,"date":"2025-05-29T07:46:51","date_gmt":"2025-05-29T07:46:51","guid":{"rendered":"https:\/\/womensnetwork.org\/?p=3365039"},"modified":"2025-05-30T11:14:51","modified_gmt":"2025-05-30T11:14:51","slug":"parandalimi-dhe-mbrojtja-nga-dhuna-per-grate-dhe-vajzat-e-verbera-te-kosoves","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/parandalimi-dhe-mbrojtja-nga-dhuna-per-grate-dhe-vajzat-e-verbera-te-kosoves\/","title":{"rendered":"Parandalimi dhe mbrojtja nga dhuna p\u00ebr grat\u00eb dhe vajzat e verb\u00ebra t\u00eb Kosov\u00ebs\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p>Nga jasht\u00eb, dhuna ndaj grave mund t\u00eb duket si nj\u00eb problem q\u00eb prek t\u00eb gjitha n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb barabart\u00eb. Por, n\u00eb realitet disa gra jan\u00eb dyfish t\u00eb diskriminuara, edhe nga gjinia e pastaj edhe nga aft\u00ebsit\u00eb ndryshe q\u00eb i kan\u00eb. N\u00eb heshtje, n\u00eb qoshe t\u00eb sistemit dhe shoq\u00ebris\u00eb, grat\u00eb dhe vajzat e verb\u00ebra n\u00eb Kosov\u00eb jetojn\u00eb nj\u00eb realitet t\u00eb dyfisht\u00eb, t\u00eb p\u00ebrjashtuara, t\u00eb padukshme dhe shpesh t\u00eb pashpresa p\u00ebr mbrojtje.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb realitet \u00ebsht\u00eb duke e sfiduar Komiteti i Grave t\u00eb Verb\u00ebra t\u00eb Kosov\u00ebs (KGVK), n\u00eb krye t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb Bajramshahe Jetullahu, p\u00ebrmes nj\u00eb iniciative t\u00eb guximshme e t\u00eb ndjeshme q\u00eb synon t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb ura drejt dijes, vet\u00ebdijes dhe siguris\u00eb p\u00ebr grat\u00eb dhe vajzat e verb\u00ebra q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr iniciativ\u00ebn e KGVK-s\u00eb iu kemi treguar edhe m\u00eb par\u00eb, p\u00ebrmes storjes <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/forcimi-permes-edukimit-komiteti-i-grave-te-verbera-dhe-perpjekja-per-mbeshtetje\/?fbclid=IwY2xjawKZWwdleHRuA2FlbQIxMABicmlkETE4bnZpYmIyZVhidlY2NzRaAR4VBCaCcWBJDy3TkcPtu6xs9jxBpJ9wozV6KFfjyQih3LxAGQ1spjnadDYyHw_aem_OJvFBETJJVYzYjBTjMTXug\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Fuqizimi p\u00ebrmes Edukimit: Komiteti i Grave t\u00eb Verb\u00ebra dhe P\u00ebrpjekja p\u00ebr Mb\u00ebshtetje<\/a> nd\u00ebrsa tani duam t\u00eb tregojm\u00eb p\u00ebr arritjet e saj.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Duke marr\u00eb parasysh sfidat e p\u00ebrditshme t\u00eb k\u00ebtij komuniteti, KGVK ka planifkuar nj\u00eb program i cili synon leht\u00ebsimin e jetes\u00ebs s\u00eb grave dhe vajzave t\u00eb verb\u00ebra, vet\u00ebdijesimin e institucioneve dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cObjektivi jon\u00eb \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb: t\u00eb mbrojm\u00eb dhe parandalojm\u00eb dhun\u00ebn ndaj grave dhe vajzave t\u00eb verb\u00ebra, t\u00eb cilat diskriminohen dyfish; e para p\u00ebr shkak t\u00eb gjinis\u00eb, e dyta p\u00ebr shkak t\u00eb aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb kufizuar\u201d, thot\u00eb Korab Jetullahu, p\u00ebrfaq\u00ebsues i KGVK-s\u00eb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Projekti ka nisur si rrjedhoj\u00eb e shum\u00eb tregimeve t\u00eb d\u00ebgjuara p\u00ebrgjat\u00eb viteve nga gra q\u00eb p\u00ebrballeshin me forma t\u00eb ndryshme t\u00eb dhun\u00ebs, pa pasur as mb\u00ebshtetje institucionale e as qasje n\u00eb informacione bazike.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTu e marr\u00eb parasysh q\u00eb personat e verb\u00ebr kan\u00eb qasje t\u00eb limitume n\u00eb informacion, p\u00ebr shkak t\u00eb materialeve t\u00eb pakta n\u00eb alfabet t\u00eb Brajlit apo n\u00eb audio, dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr nuk kan\u00eb qasje n\u00eb teknologji, e kemi pa t\u00eb arsyeshme q\u00eb me i zhvillu takimet direkt me k\u00ebta persona\u201d, tregon tutje ai.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit, KGVK ka angazhuar nj\u00eb psikologe dhe nj\u00eb sociologe p\u00ebr t\u00eb realizuar trajnime n\u00eb kat\u00ebr rajone t\u00eb Kosov\u00ebs: Prishtin\u00eb, Mitrovic\u00eb, Suharek\u00eb dhe Gjakov\u00eb. N\u00eb secilin qytet jan\u00eb mbajtur nga tri trajnime, me pjes\u00ebmarrjen e rreth 45 grave dhe vajzave t\u00eb verb\u00ebra p\u00ebr secilin qytet.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tema e par\u00eb dhe m\u00eb e ndjeshme q\u00eb \u00ebsht\u00eb trajtuar n\u00eb k\u00ebto trajnime ka qen\u00eb dhuna, \u00e7ka \u00ebsht\u00eb, si manifestohet dhe si mund t\u00eb mbrohen grat\u00eb dhe vajzat e verb\u00ebra nga dhuna.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cShum\u00eb gra nuk kan\u00eb njohuri p\u00ebr dhun\u00ebn, nuk i din\u00eb format e saj, nuk e din\u00eb kush jan\u00eb zakonisht dhunuesit, \u00e7ka \u00ebsht\u00eb dhuna psikologjike, ekonomike. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye kemi nis\u00eb prej hapave baz\u00eb\u201d, shpjegon Jetullahu.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb trajnime jan\u00eb diskutuar edhe kornizat ligjore dhe mekanizmat institucional\u00eb t\u00eb mbrojtjes, edhe pse, si\u00e7 theksoi Jetullahu, sistemi n\u00eb praktik\u00eb vazhdon t\u00eb jet\u00eb thuajse i mbyllur p\u00ebr grat\u00eb me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara. N\u00eb Kosov\u00eb, ende nuk ekziston nj\u00eb qend\u00ebr strehimore q\u00eb ka staf t\u00eb trajnuar p\u00ebr t\u00eb punuar me persona t\u00eb verb\u00ebr, k\u00ebshtu q\u00eb KGVK-ja ka synuar t\u2019u tregoj\u00eb k\u00ebtyre pjes\u00ebmarr\u00ebsve p\u00ebr mekanizmat mbrojt\u00ebs dhe vendet ku mund t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00eb.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cP\u00ebrve\u00e7 q\u00eb po t\u00eb kallxoj \u00e7ka \u00ebsht\u00eb dhuna, po t\u00eb kallxoj edhe ku ki me u mbrojt\u00eb\u201d, thot\u00eb ai.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDhuna zakonisht nis\u00eb n\u00eb familje\u201d nis\u00eb spjegimin ai.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMundet me ndodh\u00eb edhe n\u00eb rrug\u00eb, por ajo sistematikja, ajo q\u00eb t\u00eb g\u00ebrryen prej p\u00ebrbrenda, zakonisht ndodh\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi. E ai njeri q\u00eb ta b\u00ebn, shpesh \u00ebsht\u00eb edhe ai q\u00eb t\u00eb shoq\u00ebron \u2013 s\u2019mundesh me i than\u00eb \u2018m\u00eb \u00e7o n\u00eb polici\u2019, apo \u2018m\u00eb \u00e7o n\u00eb strehimore\u2019. Je i varun prej tij\u201d, tregon ai me dhembje.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pavar\u00ebsisht k\u00ebtyre kufizimeve, projekti ka dh\u00ebn\u00eb shenja konkrete ndryshimi. Nj\u00eb nga pjes\u00ebmarr\u00ebset, nj\u00eb grua e verb\u00ebr q\u00eb ka p\u00ebrjetuar dhun\u00eb fizike dhe psikologjike p\u00ebr vite me radh\u00eb, ka gjetur guximin p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebfyer historin\u00eb e saj p\u00ebr nj\u00eb medium suedez q\u00eb bashk\u00ebpunon me Shoqat\u00ebn Nacionale t\u00eb t\u00eb Verb\u00ebrve t\u00eb Suedis\u00eb, partnere e KGVK-s\u00eb. Rr\u00ebfimi u publikua me ruajtjen e plot\u00eb t\u00eb identitetit t\u00eb saj.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ajo kishte mbetur vet\u00ebm me vajz\u00ebn e saj t\u00eb vog\u00ebl, e p\u00ebrjashtuar nga familja e burrit pas dhun\u00ebs q\u00eb kishte p\u00ebrjetuar. Jetonte vet\u00ebm me 250 euro n\u00eb muaj, q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkrahje baz\u00eb p\u00ebr personat e verb\u00ebr t\u00eb kategoris\u00eb s\u00eb par\u00eb. Guximi i saj p\u00ebr t\u00eb folur nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb rr\u00ebfim personal; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akt politik, nj\u00eb mesazh p\u00ebr t\u00eb gjitha grat\u00eb q\u00eb mendojn\u00eb se nuk kan\u00eb z\u00eb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Iniciativa e KGVK-s\u00eb ka treguar sukses, edhe p\u00ebrmes storjeve t\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsve, organizata synon t\u00eb vazhdoj\u00eb me k\u00ebt\u00eb ide dhe qasje edhe n\u00eb zona t\u00eb tjera t\u00eb Kosov\u00ebs, pasi q\u00eb me pjes\u00ebmarrjen e vet\u00ebm disa pjes\u00ebmarr\u00ebsve, prap\u00eb mbetet nj\u00eb num\u00ebr i madh i vajzave e grave t\u00eb verb\u00ebra q\u00eb duhet t\u00eb informohen n\u00eb lidhje me dhun\u00ebn dhe mbrojtjen nga ajo.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Puna e KGVK-s\u00eb n\u00eb vazhdim\u00ebsi q\u00ebndron n\u00eb linja me pun\u00ebn dhe <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Strategjia-e-RrGK-2023-2026-1.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Strategjin\u00eb<\/a> e Rrjetit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga jasht\u00eb, dhuna ndaj grave mund t\u00eb duket si nj\u00eb problem q\u00eb prek t\u00eb gjitha n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb barabart\u00eb. Por, n\u00eb realitet disa gra jan\u00eb dyfish t\u00eb diskriminuara, edhe nga gjinia e pastaj edhe nga aft\u00ebsit\u00eb ndryshe q\u00eb i kan\u00eb. N\u00eb heshtje, n\u00eb qoshe t\u00eb sistemit dhe shoq\u00ebris\u00eb, grat\u00eb dhe vajzat e verb\u00ebra n\u00eb Kosov\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3365066,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_FSMCFIC_featured_image_caption":"","_FSMCFIC_featured_image_nocaption":"","_FSMCFIC_featured_image_hide":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-3365039","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3365039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3365039"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3365039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3365070,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3365039\/revisions\/3365070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3365066"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3365039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3365039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3365039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}