{"id":3365350,"date":"2025-07-31T09:23:26","date_gmt":"2025-07-31T09:23:26","guid":{"rendered":"https:\/\/womensnetwork.org\/?p=3365350"},"modified":"2025-08-01T14:01:59","modified_gmt":"2025-08-01T14:01:59","slug":"humanus-vita-shkakton-ndryshim-riimagjinimi-i-edukates-seksuale-ne-kosoven-rurale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/humanus-vita-shkakton-ndryshim-riimagjinimi-i-edukates-seksuale-ne-kosoven-rurale\/","title":{"rendered":"Humanus Vita Shkakton Ndryshim: Riimagjinimi i Edukat\u00ebs Seksuale n\u00eb Kosov\u00ebn Rurale"},"content":{"rendered":"\n<p>N\u00eb komun\u00ebn rurale t\u00eb Drenasit, ku normat konservatore historikisht shpesh kan\u00eb form\u00ebsuar praktikat shkollore, OJQ-ja <em>Humanus Vita<\/em> nd\u00ebrmori nj\u00eb hap t\u00eb guximsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb sfiduar stereotipet e rr\u00ebnjosura dhe p\u00ebr t\u00eb promovuar barazin\u00eb gjinore p\u00ebrmes arsimit. Iniciativa e tyre u p\u00ebrqendrua te m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit e biologjis\u00eb s\u00eb klas\u00ebs s\u00eb 8-t\u00eb dhe drejtor\u00ebt e shkollave n\u00eb kat\u00ebr shkolla publike n\u00eb mjedise urbane dhe rurale. Q\u00ebllimi i tyre ishte t\u00eb vler\u00ebsonin se si trajtohet aktualisht edukata seksuale n\u00eb shkolla, si dhe t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb vet\u00ebdijen dhe t\u00eb inkurajojn\u00eb ndryshime konkrete brenda shkollave dhe institucioneve.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nj\u00eb Qasje e Bazuar dhe Gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse<\/h3>\n\n\n\n<p>Me mb\u00ebshtetjen e plot\u00eb t\u00eb Drejtoris\u00eb Komunale t\u00eb Arsimit p\u00ebrmes nj\u00eb Memorandumi t\u00eb Mir\u00ebkuptimit, <em>Humanus Vita-s<\/em> iu dha qasje p\u00ebr t\u00eb v\u00ebzhguar klasat dhe p\u00ebr t\u00eb intervistuar m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit dhe drejtor\u00ebt. Kjo ofroi njohuri t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta nga ata q\u00eb zbatonin kurrikul\u00ebn. Gjat\u00eb jav\u00ebve n\u00eb vijim, stafi i <em>Humanus Vita<\/em> v\u00ebzhgoi tet\u00eb or\u00eb m\u00ebsimi t\u00eb biologjis\u00eb ku u trajtuan tema t\u00eb edukat\u00ebs seksuale, edhe pse tema t\u00eb tilla jan\u00eb planifikuar zyrtarisht p\u00ebr semestrin e dyt\u00eb. Ky fleksibilitet, i dh\u00ebn\u00eb vullnetarisht nga m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit, ishte nj\u00eb shenj\u00eb e qart\u00eb e gatishm\u00ebris\u00eb s\u00eb tyre p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar m\u00ebnyr\u00ebn se si m\u00ebsohen k\u00ebto l\u00ebnd\u00eb. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht, u zhvilluan &nbsp;intervista t\u00eb strukturuara me kat\u00ebr m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs dhe kat\u00ebr drejtor\u00eb t\u00eb shkollave. N\u00eb intervista u eksplorua se si tema t\u00eb tilla si puberteti, Infeksionet Seksualisht t\u00eb Transmetueshme (IST), identiteti seksual dhe normat gjinore po m\u00ebsoheshin ose shmangeshin, dhe sa trajnim kishin marr\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit p\u00ebr t&#8217;i trajtuar ato. T\u00eb dh\u00ebnat zbuluan disa boshll\u00ebqe: asnj\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs i biologjis\u00eb nuk ishte trajnuar n\u00eb metoda m\u00ebsimdh\u00ebnieje t\u00eb p\u00ebrgjegjshme ndaj gjinis\u00eb ose transformuese, ose n\u00eb edukimin seksual. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, gjat\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebnies, disa m\u00ebsues treguan shenja paragjykimi ndaj \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb lezbikeve, gejve, biseksual\u00ebve, transgjinor\u00ebve, queer\u00ebve, interseksual\u00ebve dhe personave t\u00eb tjer\u00eb identifikues (LGBTQI+), duke theksuar nj\u00eb nevoj\u00eb urgjente p\u00ebr t\u00eb adresuar stereotipet midis edukator\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, angazhimi i nx\u00ebn\u00ebsve, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb mesin e vajzave, ishte i lart\u00eb. M\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit vun\u00eb re se nx\u00ebn\u00ebsit, kur u jepej hap\u00ebsira, b\u00ebnin pyetje pa hezitim dhe tregonin interesim t\u00eb madh p\u00ebr informata t\u00eb sakta dhe t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr mosh\u00ebn. Nj\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs v\u00ebrejti: \u201cRitmi i jet\u00ebs dhe informatat q\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit marrin n\u00eb internet e b\u00ebjn\u00eb thelb\u00ebsore q\u00eb ata t\u00eb marrin edukat\u00eb t\u00eb sakt\u00eb dhe shkencore n\u00eb lidhje me s\u00ebmundjet seksualisht t\u00eb transmetueshme, planifikimin familjar, identitetin seksual dhe pubertetin.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nga t\u00eb Dh\u00ebnat te Avokimi<\/h3>\n\n\n\n<p>Pas mbledhjes s\u00eb informatave, <em>Humanus Vita<\/em> u angazhua me institucionet lokale. M\u00eb 16 n\u00ebntor, 20 pjes\u00ebmarr\u00ebs nga qeveria lokale, shoq\u00ebria civile, shkollat dhe media u mblodh\u00ebn p\u00ebr t\u00eb diskutuar gjetjet dhe rekomandimet. Kjo p\u00ebrfshinte nevoj\u00ebn urgjente p\u00ebr trajnimin e m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsve, reform\u00ebn e kurrikul\u00ebs dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e infrastruktur\u00ebs shkollore, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr vajzat dhe nx\u00ebn\u00ebsit me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb drejtor i shkoll\u00ebs theksoi: \u201cUn\u00eb besoj se edukata seksuale duhet t\u00eb p\u00ebrfshihet si l\u00ebnd\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb kurrikul\u00ebn shkollore.&#8221; Tryeza e rrumbullak\u00ebt hapi nj\u00eb bised\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb rreth transformimit t\u00eb sistemit aktual. Aktor\u00ebt kryesor\u00eb, si\u00e7 jan\u00eb Drejtori i Arsimit, nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues i komun\u00ebs dhe Zyrtari i Barazis\u00eb Gjinore, shpreh\u00ebn gatishm\u00ebrin\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb parasysh masa konkrete, duke p\u00ebrfshir\u00eb integrimin e edukat\u00ebs seksuale si l\u00ebnd\u00eb t\u00eb pavarur ose forcimin e vendit t\u00eb tij brenda kurrikul\u00ebs s\u00eb Biologjis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Drejt Ndryshimit t\u00eb Q\u00ebndruesh\u00ebm<\/h3>\n\n\n\n<p>N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb imponoj\u00eb ndryshimin nga jasht\u00eb, <em>Humanus Vita<\/em> nd\u00ebrtoi besim me edukator\u00ebt, duke krijuar hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr diskutim t\u00eb sinqert\u00eb. M\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit dhe drejtor\u00ebt i pranuan hapur sfidat me t\u00eb cilat p\u00ebrballen, jo vet\u00ebm n\u00eb aspektin e kurrikul\u00ebs, por edhe n\u00eb infrastruktur\u00eb, trajnim dhe mb\u00ebshtetje p\u00ebr barazin\u00eb gjinore.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrmes komunikimit mediatik, duke p\u00ebrfshir\u00eb mbulimin nga Radio Kosova, Syri.net dhe Kosova Times, iniciativa e tyre rriti vet\u00ebdijesimin publik p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e edukimit seksual shkenc\u00ebrisht t\u00eb sakt\u00eb dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa transformimit sistemik i nevojitet koh\u00eb, iniciativa e <em>Humanus Vita<\/em> tashm\u00eb ka filluar t\u00eb ndryshoj\u00eb q\u00ebndrimet dhe t\u00eb nxis\u00eb reflektimin institucional. Si\u00e7 p\u00ebrfundoi nj\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebs: &#8220;N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur vlerat njer\u00ebzore po fillojn\u00eb t\u00eb zbehen, \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb futet edukimi moral dhe seksual si l\u00ebnd\u00eb shkollore.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Iniciativa e Humanus Vita \u201cP\u00ebrfshirja e Edukimit Seksual dhe Sfidimi i Stereotipeve drejt Transformimit t\u00eb Normave Gjinore p\u00ebrmes Arsimit\u201d u realizua me mb\u00ebshtetjen e Rrjetit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebrmes Fondit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs, me financim nga Agjencia Austriake e Zhvillimit dhe Agjencia Suedeze e Zhvillimit, n\u00eb shum\u00ebn prej 4,916.00 \u20ac, nga gushti deri n\u00eb n\u00ebntor 2023. Iniciativa kontribuoi drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/programet\/permiresimi-i-qasjes-ne-edukim-cilesor-dhe-te-ndjeshem-gjinor\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/programet\/permiresimi-i-qasjes-ne-edukim-cilesor-dhe-te-ndjeshem-gjinor\/\">Programin e RrGGK-s\u00eb mbi Edukimin Transformues Gjinor<\/a>, i cili synon t\u00eb riform\u00ebsoj\u00eb normat shoq\u00ebrore p\u00ebrmes t\u00eb nx\u00ebnit gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs dhe t\u00eb barabart\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb komun\u00ebn rurale t\u00eb Drenasit, ku normat konservatore historikisht shpesh kan\u00eb form\u00ebsuar praktikat shkollore, OJQ-ja Humanus Vita nd\u00ebrmori nj\u00eb hap t\u00eb guximsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb sfiduar stereotipet e rr\u00ebnjosura dhe p\u00ebr t\u00eb promovuar barazin\u00eb gjinore p\u00ebrmes arsimit. Iniciativa e tyre u p\u00ebrqendrua te m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit e biologjis\u00eb s\u00eb klas\u00ebs s\u00eb 8-t\u00eb dhe drejtor\u00ebt e shkollave n\u00eb kat\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3365477,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_FSMCFIC_featured_image_caption":"","_FSMCFIC_featured_image_nocaption":"","_FSMCFIC_featured_image_hide":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-3365350","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3365350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3365350"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3365350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3365356,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3365350\/revisions\/3365356"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3365477"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3365350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3365350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3365350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}