{"id":3365769,"date":"2025-08-20T07:22:34","date_gmt":"2025-08-20T07:22:34","guid":{"rendered":"https:\/\/womensnetwork.org\/?p=3365769"},"modified":"2025-08-20T07:40:19","modified_gmt":"2025-08-20T07:40:19","slug":"tani-i-dime-te-drejtat-tona-grate-ne-partesh-e-kane-ne-dore-shendetin-e-tyre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/tani-i-dime-te-drejtat-tona-grate-ne-partesh-e-kane-ne-dore-shendetin-e-tyre\/","title":{"rendered":"Tani i dim\u00eb t\u00eb drejtat tona: Grat\u00eb n\u00eb Partesh e kan\u00eb n\u00eb dor\u00eb sh\u00ebndetin e tyre"},"content":{"rendered":"\n<p>N\u00eb komun\u00ebn e vog\u00ebl rurale t\u00eb Parteshit, shum\u00eb gra p\u00ebrballen me m\u00eb shum\u00eb se vet\u00ebm me pun\u00ebt dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e p\u00ebrditshme sht\u00ebpiake. Ato shpesh hasin n\u00eb pengesa t\u00eb kamotshme n\u00eb kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor, q\u00eb l\u00ebn\u00eb mir\u00ebqenien e tyre fizike dhe mendore n\u00eb hije. \u201cM\u00eb par\u00eb mendoja se te mjeku shkoje vet\u00ebm kur ishe shum\u00eb e s\u00ebmur\u00eb\u201d, thot\u00eb Millena, n\u00ebn\u00eb 48-vje\u00e7are me tre f\u00ebmij\u00eb nga nj\u00eb fshat n\u00eb Partesh. \u201cNuk e dija q\u00eb kisha t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb b\u00ebja pyetje apo t\u00eb kujdesesha p\u00ebr sh\u00ebndetin tim n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb proaktive\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr shum\u00eb gra si Millena, qasja edhe n\u00eb sh\u00ebrbimet m\u00eb themelore sh\u00ebndet\u00ebsore \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb. Transporti i kufizuar, mungesa e informacionit dhe pritjet kulturore q\u00eb i vendosin nevojat e familjes mbi t\u00eb vetat, shpesh b\u00ebjn\u00eb q\u00eb sh\u00ebndeti i tyre, ve\u00e7an\u00ebrisht ai riprodhues dhe mendor, t\u00eb mbetet pa u v\u00ebn\u00eb re. Studimi mbi <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/qasja.pdf\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/womensnetwork.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/qasja.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><em>Qasjen n\u00eb Kujdesin Sh\u00ebndet\u00ebsor<\/em><\/a> nga Rrjeti i Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK) zbuloi se 91.1% e grave t\u00eb anketuara nuk kishin b\u00ebr\u00eb kontroll p\u00ebr kancerin e gjirit n\u00eb pes\u00eb vitet e fundit, nd\u00ebrsa 92.4% nuk kishin kryer kurr\u00eb nj\u00eb kontroll p\u00ebr kancerin e qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs. K\u00ebto sfida b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr grat\u00eb me nivel m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt arsimimi dhe me ekspozim t\u00eb kufizuar ndaj mesazheve t\u00eb sh\u00ebndetit publik.<\/p>\n\n\n\n<p>Moravski Biser donte t\u00eb adresonte k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje dhe t\u00eb sillte ndryshime, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr grupet e margjinalizuara, duke siguruar kushte dhe sh\u00ebrbime m\u00eb t\u00eb mira q\u00eb mb\u00ebshtesin sh\u00ebndetin fizik dhe mendor. Organizata synonte gjithashtu t\u00eb rris\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin e grave p\u00ebr t\u00eb drejt\u00ebn e tyre p\u00ebr kujdes sh\u00ebndet\u00ebsor t\u00eb barabart\u00eb dhe t\u00eb sfidoj\u00eb dhe eliminoj\u00eb diskriminimin ndaj grave brenda sistemit sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrmes nj\u00eb s\u00ebr\u00eb <a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/moravski-biser-ngrit-vetedijen-e-grave-per-qasje-ne-sherbime-shendetesore\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">pun\u00ebtorish, diskutimesh n\u00eb komunitet dhe takimesh ball\u00eb p\u00ebr ball\u00eb<\/a>, grat\u00eb n\u00eb fshatrat e Parteshit filluan t\u00eb m\u00ebsonin rreth t\u00eb drejtave t\u00eb tyre, sh\u00ebrbimeve sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb dispozicion dhe m\u00ebnyr\u00ebs se si t\u00eb orientoheshin n\u00eb nj\u00eb sistem kujdesi sh\u00ebndet\u00ebsor q\u00eb dikur dukej i larg\u00ebt dhe i paqassh\u00ebm. N\u00eb total, 25 gra mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb n\u00ebnt\u00eb pun\u00ebtori t\u00eb ndryshme q\u00eb mbulonin nj\u00eb gam\u00eb temash, duke p\u00ebrfshir\u00eb sh\u00ebndetin riprodhues, mir\u00ebqenien mendore, m\u00ebnyr\u00ebn e parashtrimit t\u00eb ankes\u00ebs n\u00eb rast t\u00eb shkeljes s\u00eb t\u00eb drejtave, si dhe nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb sistemit sh\u00ebndet\u00ebsor t\u00eb Kosov\u00ebs dhe kornizave ligjore p\u00ebrkat\u00ebse. Sesionet krijuan nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb sigurt p\u00ebr biseda t\u00eb sinqerta, shk\u00ebmbim p\u00ebrvojash dhe, p\u00ebr disa, kuptimin e tyre t\u00eb par\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb asaj se \u00e7far\u00eb n\u00ebnkupton v\u00ebrtet kujdesi p\u00ebr veten.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb nga pjes\u00ebmarr\u00ebset m\u00eb t\u00eb reja, Jovana, 26 vje\u00e7, tha: \u201cM\u00eb par\u00eb pranoja gjith\u00e7ka q\u00eb thoshte infermierja ose mjeku. Tani ndjej se mund t\u00eb pyes dhe t\u00eb kuptoj. Madje fola me vjehrr\u00ebn time p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb kontroll t\u00eb rregullt mjek\u00ebsor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Efekti zinxhiror i seancave ishte i duksh\u00ebm pothuajse menj\u00ebher\u00eb. Pjes\u00ebmarr\u00ebset jo vet\u00ebm q\u00eb filluan t\u00eb p\u00ebrdornin sh\u00ebrbimet lokale sh\u00ebndet\u00ebsore, por edhe ndan\u00eb at\u00eb q\u00eb kishin m\u00ebsuar me familjen dhe fqinj\u00ebt, duke ndikuar edhe tek njer\u00ebzit p\u00ebrtej atyre q\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb trajnimet e ndryshme. Vler\u00ebsohet se mbi 100 p\u00ebrfitues t\u00eb t\u00ebrthort\u00eb, kryesisht miq dhe t\u00eb af\u00ebrm, u ndikuan pozitivisht p\u00ebrmes k\u00ebtij shk\u00ebmbimi joformal t\u00eb njohurive.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke njohur r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb mb\u00ebshtetjeje sistemike, iniciativa solli n\u00eb tryez\u00eb edhe zyrtar\u00eb lokal\u00eb. U mbajt\u00ebn takime me drejtorit\u00eb komunale t\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe financave, ku nevojat e grave u komunikuan drejtp\u00ebrdrejt. Nj\u00eb rezultat i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ishte paraqitja e nj\u00eb k\u00ebrkese zyrtare p\u00ebr t\u00eb pun\u00ebsuar nj\u00eb psikolog komunal q\u00eb t\u00eb ofroj\u00eb sh\u00ebrbime psikologjike &#8211; nj\u00eb propozim inovativ n\u00eb nj\u00eb komunitet ku sh\u00ebndeti mendor rrall\u00eb diskutohet, e l\u00ebre m\u00eb trajtohet. Zyrtar\u00ebt shpreh\u00ebn mb\u00ebshtetje, dhe k\u00ebrkesa tani po shqyrtohet. Kjo ishte hera e par\u00eb q\u00eb ata zhvilluan nj\u00eb bised\u00eb kaq t\u00eb detajuar me komunitetin rreth sh\u00ebndetit t\u00eb grave, Duke u dh\u00ebn\u00eb atyre nj\u00eb pasqyr\u00eb m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb asaj q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Iniciativa nuk rriti vet\u00ebm nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin, por edhe forcoi lidhjet midis grave dhe institucioneve lokale, nd\u00ebrtoi besim dhe hapi der\u00ebn p\u00ebr ndryshime n\u00eb t\u00eb ardhmen. Gjat\u00eb projektit nuk u parashtruan ankesa formale, jo sepse nuk kishte shkelje, por sepse grat\u00eb kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb nuk e kishin kuptuar se si t\u00eb vepronin ose se kishin t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb flisnin. Tani, ato e kuptojn\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Dragana Petroviq, z\u00ebvend\u00ebsdrejtoresh\u00eb e Moravski Biser, shprehet: \u201cGrat\u00eb q\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha ose disa nga pun\u00ebtorit\u00eb fituan shum\u00eb njohuri se si ta p\u00ebrdorin si\u00e7 duhet sistemin e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, ato e kan\u00eb p\u00ebrdorur at\u00eb sa her\u00eb ka qen\u00eb e nevojshme.\u201d Ajo vazhdon: \u201cNe kemi mbajtur kontakt me t\u00eb gjitha grat\u00eb q\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb pun\u00ebtori, duke vazhduar diskutimet mbi k\u00ebto tema dhe duke ofruar mb\u00ebshtetje, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebshilla se kujt t\u2019i drejtohen. Ato gjithashtu kan\u00eb mbajtur kontakt me ligj\u00ebruesen, e cila punon brenda sistemit t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor, gj\u00eb q\u00eb ka qen\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb raste kur ishte e nevojshme ndihma.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Iniciativa e Moravski Biser, \u201cKujdes sh\u00ebndet\u00ebsor i barabart\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb\u201d, u realizua me mb\u00ebshtetjen e Rrjetit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebrmes Fondit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs, me financim nga Agjencia Austriake p\u00ebr Zhvillim dhe Agjencia Suedeze p\u00ebr Zhvillim, n\u00eb shum\u00ebn prej 4,971 \u20ac, nga qershori deri n\u00eb n\u00ebntor 2023. Iniciativa kontribuoi drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb Programin e RrGK-s\u00eb \u201c<a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/programet\/grate-ne-politike-dhe-vendimmarrje\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Avancimi i barazis\u00eb gjinore p\u00ebrmes sundimit t\u00eb ligjit<\/a>\u201d duke rritur nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin e grave dhe vajzave p\u00ebr t\u00eb drejtat e tyre sh\u00ebndet\u00ebsore dhe r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e realizimit t\u00eb tyre, si dhe duke motivuar institucionet lokale p\u00ebr t\u00eb eliminuar pengesat n\u00eb qasjen n\u00eb kujdes sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb komun\u00ebn e vog\u00ebl rurale t\u00eb Parteshit, shum\u00eb gra p\u00ebrballen me m\u00eb shum\u00eb se vet\u00ebm me pun\u00ebt dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e p\u00ebrditshme sht\u00ebpiake. Ato shpesh hasin n\u00eb pengesa t\u00eb kamotshme n\u00eb kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor, q\u00eb l\u00ebn\u00eb mir\u00ebqenien e tyre fizike dhe mendore n\u00eb hije. \u201cM\u00eb par\u00eb mendoja se te mjeku shkoje vet\u00ebm kur ishe shum\u00eb e s\u00ebmur\u00eb\u201d, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3365770,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_FSMCFIC_featured_image_caption":"","_FSMCFIC_featured_image_nocaption":"","_FSMCFIC_featured_image_hide":"","footnotes":""},"categories":[58,3],"tags":[],"class_list":["post-3365769","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","category-uncategorized-sq"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3365769","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3365769"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3365769\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3365781,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3365769\/revisions\/3365781"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3365770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3365769"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3365769"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3365769"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}