{"id":3367069,"date":"2025-11-25T14:24:34","date_gmt":"2025-11-25T14:24:34","guid":{"rendered":"https:\/\/womensnetwork.org\/?p=3367069"},"modified":"2025-11-25T14:24:35","modified_gmt":"2025-11-25T14:24:35","slug":"guxim-mbi-friken-te-rinjte-ne-drenas-mesojne-te-ngrejne-zerin-dhe-te-veprojne-kunder-ngacmimeve-dhe-sulmeve-seksuale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/guxim-mbi-friken-te-rinjte-ne-drenas-mesojne-te-ngrejne-zerin-dhe-te-veprojne-kunder-ngacmimeve-dhe-sulmeve-seksuale\/","title":{"rendered":"Guxim mbi frik\u00ebn: T\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb Drenas m\u00ebsojn\u00eb t\u00eb ngrejn\u00eb z\u00ebrin dhe t\u00eb veprojn\u00eb kund\u00ebr ngacmimeve dhe sulmeve seksuale"},"content":{"rendered":"\n<p>Heshtja q\u00eb dikur mbizot\u00ebronte n\u00ebp\u00ebr klasat e Drenasit po i linte vendin z\u00ebrave t\u00eb sinqert\u00eb, fillimisht t\u00eb pasigurt, por q\u00eb me koh\u00eb b\u00ebheshin gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb fort\u00eb. N\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb nisme q\u00eb p\u00ebrfshinte sesione nd\u00ebrgjegj\u00ebsuese, diskutime t\u00eb hapura dhe pun\u00ebtori interaktive n\u00eb shkolla, t\u00eb rinjt\u00eb filluan t\u00eb flasin p\u00ebr di\u00e7ka q\u00eb p\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb ishte mbajtur e fsheht\u00eb: ngacmimet dhe sulmet seksuale. P\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, komentet e pak\u00ebndshme, prekjet e pad\u00ebshiruara dhe presionet e fshehta ishin l\u00ebn\u00eb m\u00ebnjan\u00eb si di\u00e7ka \u201cnormale\u201d, duke i l\u00ebn\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit t\u00eb pasigurt se \u00e7far\u00eb ishte e pranueshme dhe \u00e7far\u00eb jo.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se pes\u00eb muaj, iniciativa e Humanus Vita arriti t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb 672 nx\u00ebn\u00ebs, nga t\u00eb cil\u00ebt 432 vajza dhe 239 djem, n\u00eb 24 sesione n\u00eb shkollat e Drenasit, Llapushnikut dhe Nekocit. P\u00ebrmes diskutimeve interaktive dhe aktiviteteve m\u00ebsimore, nx\u00ebn\u00ebsit m\u00ebsuan se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ngacmimi seksual, si ndikon n\u00eb jet\u00ebn e njer\u00ebzve dhe pse \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb flas\u00ebsh p\u00ebr t\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cUn\u00eb nuk e dija q\u00eb ngacmimi seksual \u00ebsht\u00eb krim,\u201d pontencoi nj\u00eb nx\u00ebn\u00ebs. \u201cAs q\u00eb ka vende ku mund ta raportoj n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Ky realizim i thjesht\u00eb kishte nj\u00eb pesh\u00eb t\u00eb madhe. Sipas Profilit t\u00eb fundit Komb\u00ebtar p\u00ebr \u00c7\u00ebshtjet e Gjinis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb nga UN Women (2024), rreth 29% e grave kosovare kan\u00eb p\u00ebrjetuar ngacmim seksual gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tyre. Megjithat\u00eb, nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi dhe raportimi mbetet shum\u00eb i ul\u00ebt; nj\u00eb studim i m\u00ebparsh\u00ebm i OSBE-s\u00eb (2019) tregoi se vet\u00ebm 1% e grave q\u00eb p\u00ebrjetojn\u00eb dhun\u00eb e raportojn\u00eb menj\u00ebher\u00eb. K\u00ebto shifra tregojn\u00eb pse nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi i hersh\u00ebm \u00ebsht\u00eb kaq i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb para iniciativ\u00ebs, shumica e t\u00eb rinjve n\u00eb Drenas nuk e dinin se cilat jan\u00eb t\u00eb drejtat e tyre ose ku mund t\u00eb k\u00ebrkonin ndihm\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Humanus Vita shkoi p\u00ebrtej shkollave, duke arritur m\u00eb thell\u00eb brenda komunitetit. N\u00eb zonat rurale si Krajkova dhe Paklek i Ri, 70 gra mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb sesione t\u00eb ve\u00e7anta q\u00eb kombinonin tregime personale me diskutime t\u00eb strukturuara mbi t\u00eb drejtat ligjore, definicionet e ngacmimeve dhe raportimin e hersh\u00ebm. Nd\u00ebrkoh\u00eb, pun\u00ebtorit\u00eb n\u00eb shkollat lokale vun\u00eb re se tema si puberteti, identiteti seksual dhe prekjet e pad\u00ebshiruara trajtoheshin (shum\u00eb rrall\u00eb) n\u00eb m\u00ebsimet e biologjis\u00eb, dhe kjo bashkoi m\u00ebsuesit, drejtor\u00ebt dhe nx\u00ebn\u00ebsit p\u00ebr t\u00eb sfiduar stereotipet gjinore dhe tabut\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebs reflektoi: \u201cNa m\u00ebsonin t\u00eb heshtnim. Tani e kuptoj q\u00eb heshtja nuk na mbron, ajo vet\u00ebm mbulon ata q\u00eb shkaktojn\u00eb d\u00ebm.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Humanus Vita gjithashtu solli k\u00ebt\u00eb diskutim n\u00eb syrin e publikut. P\u00ebrmes radios, televizionit dhe rrjeteve sociale, mbi 30,000 banor\u00eb t\u00eb Drenasit m\u00ebsuan rreth dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore, si ta raportojn\u00eb at\u00eb dhe ku t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ndihm\u00eb. Gjat\u00eb 16 Dit\u00ebve t\u00eb Aktivizmit, mesazhe dhe intervista iu kujtuan njer\u00ebzve se ndihma ekziston dhe se heshtja mbron vet\u00ebm abuzuesin.<\/p>\n\n\n\n<p>Ndikimi ishte i qart\u00eb dhe thell\u00ebsisht i ndjer\u00eb. Nx\u00ebn\u00ebsit filluan t\u00eb njohin ngacmimet, t\u00eb kuptojn\u00eb efektet e tyre dhe t\u00eb shohin se si heshtja dhe stereotipet lejojn\u00eb q\u00eb d\u00ebmi t\u00eb vazhdoj\u00eb. M\u00ebsuesit, psikolog\u00ebt dhe drejtuesit e shkollave u b\u00ebn\u00eb aleat\u00eb aktiv\u00eb, duke udh\u00ebhequr diskutime mbi respektin, empatin\u00eb dhe barazin\u00eb. Shkollat jan\u00eb tani m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitura, dhe institucionet lokale kuptojn\u00eb rolin e tyre n\u00eb mbrojtjen e t\u00eb rinjve.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa i p\u00ebrket efekteve, ato jan\u00eb tashm\u00eb t\u00eb dukshme. Nx\u00ebn\u00ebsit v\u00ebn\u00eb re sjellje q\u00eb m\u00eb par\u00eb i injoronin dhe ndihen t\u00eb fuqizuar p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar ndihm\u00eb. Bashk\u00ebpunimi me autoritetet lokale, p\u00ebrfshir\u00eb sh\u00ebrbimet sociale dhe policin\u00eb, \u00ebsht\u00eb forcuar, duke siguruar q\u00eb ngacmimet dhe dhuna t\u00eb trajtohen shpejt. Ngadal\u00eb, nj\u00eb kultur\u00eb e heshtjes po z\u00ebvend\u00ebsohet nga nj\u00eb kultur\u00eb guximi, nj\u00eb z\u00eb i vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Nisma e Humanus Vita \u201cNd\u00ebrgjegj\u00ebsimi i t\u00eb rinjve p\u00ebr ngacmimet dhe sulmet seksuale dhe r\u00ebnd\u00ebsia e raportimit t\u00eb hersh\u00ebm\u201d u realizua me mb\u00ebshtetjen e Fondit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (FGK), i Rrjetit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK), financuar nga Agjencia Austriake p\u00ebr Zhvillim (ADA) dhe bashk\u00ebfinancuar nga Agjencia Suedeze p\u00ebr Bashk\u00ebpunim dhe Zhvillim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (Sida), n\u00eb shum\u00ebn prej 4,754\u20ac, nga tetor 2021 deri n\u00eb shkurt 2022. Kjo nism\u00eb kontribuoi drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb programin e RrGK-s\u00eb \u201c<a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/programet\/permiresimi-i-qasjes-ne-edukim-cilesor-dhe-te-ndjeshem-gjinor\/\">Edukimi q\u00eb transformon nomrat gjinore<\/a>\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heshtja q\u00eb dikur mbizot\u00ebronte n\u00ebp\u00ebr klasat e Drenasit po i linte vendin z\u00ebrave t\u00eb sinqert\u00eb, fillimisht t\u00eb pasigurt, por q\u00eb me koh\u00eb b\u00ebheshin gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb fort\u00eb. N\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb nisme q\u00eb p\u00ebrfshinte sesione nd\u00ebrgjegj\u00ebsuese, diskutime t\u00eb hapura dhe pun\u00ebtori interaktive n\u00eb shkolla, t\u00eb rinjt\u00eb filluan t\u00eb flasin p\u00ebr di\u00e7ka q\u00eb p\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb ishte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3367070,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_FSMCFIC_featured_image_caption":"","_FSMCFIC_featured_image_nocaption":"","_FSMCFIC_featured_image_hide":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-3367069","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3367069","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3367069"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3367069\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3367073,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3367069\/revisions\/3367073"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3367070"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3367069"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3367069"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3367069"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}