Transporti form\u00ebson jet\u00ebn e p\u00ebrditshme, por jo t\u00eb gjith\u00eb e p\u00ebrjetojn\u00eb at\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb barabart\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Rrjeti i Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK) ka publikuar Analiz\u00ebn e par\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse Gjinore t\u00eb Transportit Tok\u00ebsor n\u00eb Kosov\u00eb, e cila hedh drit\u00eb mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si sistemet e transportit ose mungesa e tyre ndikojn\u00eb ndryshe tek gra, burra, vajza dhe djem nga komunitete t\u00eb ndryshme n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin.<\/p>\n\n\n\n
Ky hulumtim pionier tregon qart\u00eb se transporti nuk \u00ebsht neutral gjinor. Grat\u00eb kan\u00eb m\u00eb pak gjasa t\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb ose t\u00eb ken\u00eb qasje n\u00eb mjete t\u00eb ndryshme transporti, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb zonat rurale. Personat me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara p\u00ebrballen me barriera t\u00eb vazhdueshme fizike dhe institucionale, nd\u00ebrsa kujdestar\u00ebt\/et (zakonisht grat\u00eb) hasin v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr shkak t\u00eb infrastruktur\u00ebs q\u00eb nuk i plot\u00ebson nevojat e tyre t\u00eb p\u00ebrditshme t\u00eb l\u00ebvizjes. Shqet\u00ebsimet p\u00ebr sigurin\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb ngacmimin seksual dhe hap\u00ebsirat publike t\u00eb ndri\u00e7uara ose t\u00eb dizajnuara dob\u00ebt, vazhdojn\u00eb ta kufizojn\u00eb lirin\u00eb e l\u00ebvizjes, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr grat\u00eb dhe vajzat.<\/p>\n\n\n\n
Duke p\u00ebrdorur nj\u00eb qasje nd\u00ebrsektoriale, raporti thekson se forma t\u00eb shumta t\u00eb pabarazis\u00eb mbivendosen. Komunitetet Roma, Ashkali dhe Egjiptian p\u00ebrballen me qasje t\u00eb kufizuar n\u00eb transport t\u00eb besuesh\u00ebm dhe me diskriminim, i cili shpesh p\u00ebrforcohet nga diskriminimi gjinor. Banor\u00ebt e zonave rurale dhe t\u00eb thella p\u00ebrballen me lidhje t\u00eb dob\u00ebta dhe sh\u00ebrbime t\u00eb pamjaftueshme. Personat LGBTQIA+ dhe grat\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht nga komunitetet etnike pakic\u00eb, raportojn\u00eb se ndihen t\u00eb pasigurt ose t\u00eb p\u00ebrjashtuar nga p\u00ebrdorimi i transportit publik.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebrtej ndikimeve sociale, hulumtimi thekson se transporti luan rol ky\u00e7 n\u00eb ndryshimet klimatike, sh\u00ebndetin publik dhe p\u00ebrfshirjen sociale. Investimet e pamjaftueshme n\u00eb transportin publik, trotuare, infrastruktur\u00eb p\u00ebr bi\u00e7ikleta dhe planifikim t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm gjinor jo vet\u00ebm q\u00eb thellojn\u00eb pabarazit\u00eb, por gjithashtu ulin objektivat klimatike dhe sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
Analiza shqyrton korniz\u00ebn ligjore, politikat, buxhetet dhe praktikat komunale, duke p\u00ebrfshir\u00eb studime rasti nga Prishtina dhe Dragashi. Ajo ofron rekomandime konkrete dhe t\u00eb zbatueshme p\u00ebr institucionet qendrore dhe komunale, me synim zhvillimin e sistemeve t\u00eb transportit q\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb sigurta, m\u00eb t\u00eb qasshme, m\u00eb t\u00eb barabarta dhe m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjegjshme ndaj klim\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
kKy publikim \u00ebsht\u00eb financuar nga Agjencia Austriake p\u00ebr Zhvillim dhe Suedia, p\u00ebrmes Rrjetit t\u00eb Mbik\u00ebqyrjes s\u00eb Buxhetimit Gjinor<\/a>. Ministria e Mjedisit, Planifikimit Hap\u00ebsinor dhe Infrastruktur\u00ebs, si dhe komunat e Prishtin\u00ebs dhe Dragashit kan\u00eb ndihmuar n\u00eb realizimin e hulumtimit.<\/p>\n\n\n\n