{"id":3367409,"date":"2026-01-28T10:27:04","date_gmt":"2026-01-28T10:27:04","guid":{"rendered":"https:\/\/womensnetwork.org\/?p=3367409"},"modified":"2026-01-28T10:27:04","modified_gmt":"2026-01-28T10:27:04","slug":"nga-heshtja-te-vetedijesimi-fuqizimi-i-grave-dhe-te-rinjve-ne-decan-per-parandalimin-e-dhunes-me-baze-gjinore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/nga-heshtja-te-vetedijesimi-fuqizimi-i-grave-dhe-te-rinjve-ne-decan-per-parandalimin-e-dhunes-me-baze-gjinore\/","title":{"rendered":"Nga Heshtja te Vet\u00ebdijesimi: Fuqizimi i Grave dhe t\u00eb Rinjve n\u00eb De\u00e7an p\u00ebr Parandalimin e Dhun\u00ebs me Baz\u00eb Gjinore"},"content":{"rendered":"\n<p>N\u00eb Komun\u00ebn e De\u00e7anit, dhuna me baz\u00eb gjinore ka qen\u00eb p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb e form\u00ebsuar nga heshtja, stigmatizimi dhe stereotipat e rr\u00ebnjosura thell\u00eb. Pavar\u00ebsisht kornizave ligjore ekzistuese, dhuna n\u00eb familje vazhdon t\u00eb prek\u00eb grat\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, nd\u00ebrsa shum\u00eb t\u00eb rinj rriten pa njohuri t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb drejtat e tyre, mekanizmat e raportimit apo p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e institucioneve.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrgjigjur k\u00ebsaj situate, OJQ Jeta nd\u00ebrmori nj\u00eb s\u00ebr\u00eb aktivitetesh t\u00eb koordinuara me q\u00ebllim ngritjen e vet\u00ebdijes, forcimin e parandalimit dhe inkurajimin e raportimit t\u00eb dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore p\u00ebrmes mobilizimit publik, edukimit dhe angazhimit institucional. Iniciativa filloi me nj\u00eb marsh publik n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb De\u00e7anit, i organizuar si protest\u00eb e dukshme kund\u00ebr dhun\u00ebs n\u00eb familje dhe vrasjes s\u00eb grave. M\u00eb shum\u00eb se 50 gra dhe vajza iu bashkuan marshit, s\u00eb bashku me Kryetarin e Komun\u00ebs s\u00eb De\u00e7anit, an\u00ebtar\u00eb t\u00eb asambles\u00eb komunale dhe p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb institucioneve lokale. Pjes\u00ebmarr\u00ebsit mbanin shirita dhe shalla t\u00eb bardh\u00eb dhe marshuan nga Kuvendi Komunal n\u00ebp\u00ebr qendr\u00ebn e qytetit, duke p\u00ebrcjell\u00eb mesazhe t\u00eb fuqishme p\u00ebr toleranc\u00eb zero ndaj dhun\u00ebs ndaj grave.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngjarja u promovua p\u00ebrmes rrjeteve sociale dhe u pasqyrua nga mediat lokale, duke arritur mbi 500 qytetar\u00eb. P\u00ebr De\u00e7anin, si nj\u00eb komun\u00eb e vog\u00ebl, ky ishte aktiviteti i par\u00eb publik i k\u00ebtij lloji, duke d\u00ebrguar nj\u00eb mesazh t\u00eb qart\u00eb se dhuna ndaj grave \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje shoq\u00ebrore q\u00eb k\u00ebrkon p\u00ebrgjegj\u00ebsi kolektive.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Edukimi i t\u00eb Rinjve, aty ku Form\u00ebsohen Q\u00ebndrimet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb komponent qendror i iniciativ\u00ebs ishte edukimi n\u00eb shkolla. Gjat\u00eb zbatimit t\u00eb projektit, u mbajt\u00ebn 12 ligj\u00ebrata n\u00eb shkollat fillore dhe t\u00eb mesme n\u00eb De\u00e7an dhe n\u00eb fshatrat p\u00ebrreth. N\u00eb total, mor\u00ebn pjes\u00eb drejtp\u00ebrdrejt 301 nx\u00ebn\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Sesionet trajtuan format e ndryshme t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb familje, dhun\u00ebn seksuale, ngacmimin seksual, bullizmin, procedurat e raportimit dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb institucionale. P\u00ebr shum\u00eb nx\u00ebn\u00ebs, kjo ishte hera e par\u00eb q\u00eb m\u00ebsuan se dhuna n\u00eb familje \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr penale dhe se ekzistojn\u00eb mekanizma ligjor\u00eb p\u00ebr mbrojtje. Diskutimet zbuluan gjithashtu stereotipe t\u00eb vazhdueshme gjinore, ve\u00e7an\u00ebrisht te nx\u00ebn\u00ebsit djem, nd\u00ebrsa shum\u00eb vajza fillimisht hezitonin t\u00eb shprehnin mendimet e tyre, duke nxjerr\u00eb n\u00eb pah pabarazit\u00eb q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb form\u00ebsojn\u00eb p\u00ebrvojat e t\u00eb rinjve.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Krijimi i Hap\u00ebsirave t\u00eb Sigurta p\u00ebr Grat\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Paralelisht me aktivitetet n\u00eb shkolla, grat\u00eb e moshave t\u00eb ndryshme u mblodh\u00ebn n\u00eb ambientet e OJQ-s\u00eb Jeta p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar se si t\u00eb identifikojn\u00eb dhun\u00ebn psikologjike, fizike, seksuale dhe ekonomike. P\u00ebrmes diskutimeve t\u00eb leht\u00ebsuara, pjes\u00ebmarr\u00ebset shqyrtuan sjelljet abuzuese, barrierat shoq\u00ebrore ndaj barazis\u00eb, strategjit\u00eb e p\u00ebrballimit dhe pasojat afatgjata t\u00eb dhun\u00ebs mbi grat\u00eb, familjet dhe shoq\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Me mb\u00ebshtetjen e ekspert\u00ebve profesional\u00eb, grat\u00eb diskutuan gjithashtu p\u00ebr ngacmimin seksual dhe ligjet q\u00eb e kriminalizojn\u00eb at\u00eb. P\u00ebr shum\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebse, k\u00ebto sesione p\u00ebrfaq\u00ebsuan mund\u00ebsin\u00eb e par\u00eb p\u00ebr t\u00eb reflektuar hapur mbi p\u00ebrvojat e tyre dhe p\u00ebr t\u00eb kuptuar se dhuna nuk \u00ebsht\u00eb as normale dhe as e pranueshme.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Forcimi i Angazhimit Institucional<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u00eb siguruar nj\u00eb ndikim m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, u organizua nj\u00eb pun\u00ebtori nj\u00ebditore q\u00eb mblodhi 40 p\u00ebrfaq\u00ebsues nga institucionet, p\u00ebrfshir\u00eb drejtor\u00eb shkollash, zyrtar\u00eb komunal\u00eb, organizata t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile dhe media. Pun\u00ebtoria p\u00ebrmbylli iniciativ\u00ebn dhe rezultoi me rekomandime konkrete, si themelimi i nj\u00eb mekanizmi koordinues komunal kund\u00ebr dhun\u00ebs n\u00eb familje dhe nevoja p\u00ebr rritjen e numrit t\u00eb psikolog\u00ebve n\u00eb shkollat e mesme.<\/p>\n\n\n\n<p>Zyrtar\u00ebt e arsimit pranuan rritjen e rasteve t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb mesin e nx\u00ebn\u00ebsve dhe shpreh\u00ebn gatishm\u00ebrin\u00eb p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebpunuar me organizatat e shoq\u00ebris\u00eb civile p\u00ebr t\u00eb vazhduar aktivitetet vet\u00ebdijesuese n\u00eb shkolla edhe pas p\u00ebrfundimit t\u00eb projektit.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zgjerimi i Vet\u00ebdijes P\u00ebrtej Pjes\u00ebmarr\u00ebsve<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jeta shfryt\u00ebzoi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive platformat e saj n\u00eb rrjete sociale p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb p\u00ebrmbajtje edukative dhe mesazhe fushate lidhur me dhun\u00ebn me baz\u00eb gjinore, parandalimin dhe raportimin. Materialet e publikuara online pasqyronin t\u00eb nj\u00ebjtat tema t\u00eb trajtuara gjat\u00eb ligj\u00ebratave dhe pun\u00ebtorive, p\u00ebrfshir\u00eb format e dhun\u00ebs n\u00eb familje, ngacmimin seksual, p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb institucionale dhe r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e raportimit t\u00eb hersh\u00ebm. P\u00ebrmes k\u00ebtij angazhimi online, iniciativa arriti rreth 2,000 p\u00ebrfitues indirekt, duke mund\u00ebsuar q\u00eb informacioni t\u00eb qarkulloj\u00eb p\u00ebrtej klasave dhe sallave t\u00eb takimeve, drejt komunitetit m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Vet\u00ebdija publike u forcua m\u00eb tej p\u00ebrmes veprimeve simbolike. Me rastin e Dit\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Gruas, Jeta organizoi instalacionin \u201cK\u00ebpuc\u00ebt e Kuqe\u201d n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb De\u00e7anit. U ekspozuan k\u00ebpuc\u00eb dhe lule t\u00eb kuqe, nd\u00ebrsa pjes\u00ebmarr\u00ebsit shkruan mesazhe n\u00eb kujtim t\u00eb grave q\u00eb humb\u00ebn jet\u00ebn si pasoj\u00eb e dhun\u00ebs n\u00eb familje n\u00eb Kosov\u00eb. Instalacioni krijoi nj\u00eb p\u00ebrkujtues t\u00eb fuqish\u00ebm vizual mbi koston njer\u00ebzore t\u00eb dhun\u00ebs dhe nxiti reflektim tek kalimtar\u00ebt, duke p\u00ebrforcuar urgjenc\u00ebn e parandalimit dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb kolektive.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nga Vet\u00ebdijesimi te Ndikimi Afatgjat\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pavar\u00ebsisht koh\u00ebzgjatjes gjasht\u00ebmujore dhe kufizimeve t\u00eb shkaktuara nga pandemia COVID-19, iniciativa kontribuoi n\u00eb rritjen e vet\u00ebdijes n\u00eb mesin e grave, t\u00eb rinjve dhe institucioneve lokale. Pjes\u00ebmarr\u00ebsit raportuan nj\u00eb kuptim m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore, mekanizmave t\u00eb disponuesh\u00ebm p\u00ebr raportim dhe rolit t\u00eb institucioneve n\u00eb parandalim dhe mbrojtje. P\u00ebr shum\u00eb nx\u00ebn\u00ebs, aktivitetet nxor\u00ebn n\u00eb pah sa t\u00eb kufizuara kishin qen\u00eb njohurit\u00eb e tyre m\u00eb par\u00eb, duke theksuar nj\u00ebkoh\u00ebsisht r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e nd\u00ebrhyrjes s\u00eb hershme, edukimit dhe diskutimit t\u00eb hapur. Duke adresuar q\u00ebndrimet, stereotipat dhe munges\u00ebn e informacionit, iniciativa ndihmoi n\u00eb vendosjen e themeleve p\u00ebr nj\u00eb kultur\u00eb m\u00eb t\u00eb fort\u00eb t\u00eb parandalimit n\u00eb Komun\u00ebn e De\u00e7anit.<\/p>\n\n\n\n<p>Nisma e OJQ-s\u00eb Jeta \u201cFuqizimi i grave dhe t\u00eb rinjve p\u00ebr parandalimin e dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore n\u00eb p\u00ebrputhje me Konvent\u00ebn e Stambollit\u201d u realizua me mb\u00ebshtetjen e Fondit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (FGK), t\u00eb Rrjetit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK), financuar nga Agjencia Austriake p\u00ebr Zhvillim (ADA) dhe bashk\u00ebfinancuar nga Agjencia Suedeze p\u00ebr Bashk\u00ebpunim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Zhvillim (Sida), me shum\u00ebn prej 4,856\u20ac, nga tetori i vitit 2021 deri n\u00eb mars t\u00eb vitit 2022. Iniciativa kontribuoi drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb Programin e RrGK-s\u00eb \u201c<a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/programet\/permiresimi-i-qasjes-ne-edukim-cilesor-dhe-te-ndjeshem-gjinor\/\">Edukimi q\u00eb transformon normat gjinore<\/a>\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb Komun\u00ebn e De\u00e7anit, dhuna me baz\u00eb gjinore ka qen\u00eb p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb e form\u00ebsuar nga heshtja, stigmatizimi dhe stereotipat e rr\u00ebnjosura thell\u00eb. Pavar\u00ebsisht kornizave ligjore ekzistuese, dhuna n\u00eb familje vazhdon t\u00eb prek\u00eb grat\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, nd\u00ebrsa shum\u00eb t\u00eb rinj rriten pa njohuri t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb drejtat e tyre, mekanizmat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3367410,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_FSMCFIC_featured_image_caption":"","_FSMCFIC_featured_image_nocaption":"","_FSMCFIC_featured_image_hide":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-3367409","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3367409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3367409"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3367409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3367413,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3367409\/revisions\/3367413"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3367410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3367409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3367409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3367409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}