{"id":3368002,"date":"2026-04-30T11:36:56","date_gmt":"2026-04-30T11:36:56","guid":{"rendered":"https:\/\/womensnetwork.org\/?p=3368002"},"modified":"2026-04-30T11:36:57","modified_gmt":"2026-04-30T11:36:57","slug":"nga-veshtiresite-ne-vetebesim-mbeshtetja-e-vajzave-ne-vitet-e-adoleshences","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/nga-veshtiresite-ne-vetebesim-mbeshtetja-e-vajzave-ne-vitet-e-adoleshences\/","title":{"rendered":"Nga v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb n\u00eb vet\u00ebbesim: mb\u00ebshtetja e vajzave n\u00eb vitet e adoleshenc\u00ebs"},"content":{"rendered":"\n<p>P\u00ebr shum\u00eb vajza adoleshente, kalimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb faz\u00eb t\u00eb jet\u00ebs mund t\u00eb jet\u00eb i mbingarkuar. Ndryshimet fizike dhe emocionale ndodhin shpejt, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb lindin edhe pyetje t\u00eb shumta rreth marr\u00ebdh\u00ebnieve, siguris\u00eb dhe mir\u00ebqenies s\u00eb tyre. Megjithat\u00eb, n\u00eb shum\u00eb shkolla n\u00eb Kosov\u00eb, tema si puberteti, sh\u00ebndeti emocional dhe ngacmimi seksual rrall\u00eb trajtohen hapur. Pa hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb sigurt ku mund t\u00eb pyetje apo t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb k\u00ebshill\u00eb, shum\u00eb vajza detyrohen ta p\u00ebrballojn\u00eb vet\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke e identifikuar k\u00ebt\u00eb boshll\u00ebk, Instituti i Psikologjis\u00eb s\u00eb Aplikuar (\u201cAlpha\u201d) nisi iniciativ\u00ebn \u201cMb\u00ebshtetja e vajzave adoleshente p\u00ebr t\u2019i kap\u00ebrcyer problemet sociale dhe emocionale\u201d. Kjo iniciativ\u00eb kishte p\u00ebr q\u00ebllim t\u2019u ofronte vajzave njohuri, vet\u00ebbesim dhe mb\u00ebshtetje, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ato t\u00eb kuptonin m\u00eb mir\u00eb veten dhe sfidat q\u00eb sjell adoleshenca.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjat\u00eb nj\u00eb periudhe prej tre muajsh, iniciativa p\u00ebrfshiu 102 gra dhe vajza nga komunitete t\u00eb ndryshme, p\u00ebrfshir\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebse shqiptare, boshnjake dhe turke. Aktivitetet u zhvilluan n\u00eb disa shkolla n\u00eb Gjakov\u00eb, Prizren dhe Lubinj\u00eb e Ep\u00ebrme.<\/p>\n\n\n\n<p>Alpha filloi me organizimin e ligj\u00ebratave interaktive p\u00ebr vajzat e klasave t\u00eb teta dhe t\u00eb n\u00ebnta. T\u00eb udh\u00ebhequra nga profesor Neki Juniku, k\u00ebto sesione u fokusuan n\u00eb ndryshimet fizike dhe emocionale q\u00eb ndodhin gjat\u00eb adoleshenc\u00ebs. Q\u00eb n\u00eb fillim, atmosfera ishte e hapur dhe dinamike. Vajzat u ndien t\u00eb lira t\u00eb shprehnin mendimet e tyre dhe t\u00eb b\u00ebnin pyetje, duke i kthyer takimet n\u00eb diskutime t\u00eb gjalla, jo n\u00eb ligj\u00ebrata t\u00eb zakonshme.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjat\u00eb sesioneve, pjes\u00ebmarr\u00ebset m\u00ebsuan p\u00ebr sfidat e zakonshme emocionale n\u00eb adoleshenc\u00eb, si pasiguria, stresi dhe vet\u00ebbesimi i ul\u00ebt, si dhe eksploruan m\u00ebnyra p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrballuar ato. Vajzat u inkurajuan gjithashtu q\u00eb t\u2019i ndajn\u00eb k\u00ebto p\u00ebrvoja me persona t\u00eb besuar.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e r\u00ebnd\u00ebsishme e iniciativ\u00ebs ishte p\u00ebrfshirja e n\u00ebnave dhe vajzave s\u00eb bashku. N\u00eb sesionet e p\u00ebrbashk\u00ebta, ato diskutuan p\u00ebr rolin q\u00eb familjet mund t\u00eb luajn\u00eb n\u00eb mb\u00ebshtetjen e vajzave gjat\u00eb adoleshenc\u00ebs dhe n\u00eb parandalimin e \u00e7\u00ebshtjeve si ngacmimi seksual dhe dhuna me baz\u00eb gjinore. K\u00ebto biseda krijuan hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr dialog t\u00eb sinqert\u00eb nd\u00ebrmjet brezave, gj\u00eb q\u00eb shpesh \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb kur trajtohen tema t\u00eb ndjeshme.<\/p>\n\n\n\n<p>Pjes\u00ebmarr\u00ebset gjithashtu praktikuan teknika t\u00eb thjeshta terapeutike, si ushtrimet e frym\u00ebmarrjes, relaksimi progresiv dhe nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi (mindfulness). K\u00ebto mjete mund t\u2019i ndihmojn\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb t\u00eb menaxhojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb stresin, ankthin dhe sfidat emocionale n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb ndikimi i iniciativ\u00ebs t\u00eb vazhdoj\u00eb edhe pas p\u00ebrfundimit t\u00eb aktiviteteve, Alpha inkurajoi disa nga vajzat m\u00eb t\u00eb angazhuara q\u00eb t\u00eb b\u00ebhen udh\u00ebheq\u00ebse t\u00eb bashk\u00ebmoshatar\u00ebve n\u00eb shkollat e tyre. K\u00ebto vajza u mb\u00ebshtet\u00ebn n\u00eb zhvillimin e ideve p\u00ebr aktivitete q\u00eb mund t\u2019i organizonin me shok\u00ebt dhe shoqet e klas\u00ebs, duke ndihmuar k\u00ebshtu n\u00eb p\u00ebrhapjen e njohurive dhe mb\u00ebshtetjes mes tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo qasje \u201cnga bashk\u00ebmoshatar\u00ebt p\u00ebr bashk\u00ebmoshatar\u00ebt\u201d u tregua ve\u00e7an\u00ebrisht e fuqishme. Duke qen\u00eb se nx\u00ebn\u00ebsit shpesh p\u00ebrballen me p\u00ebrvoja dhe shqet\u00ebsime t\u00eb ngjashme, t\u00eb m\u00ebsuarit nga nj\u00ebri-tjetri ndihmoi n\u00eb krijimin e nj\u00eb ndjenje mir\u00ebkuptimi dhe solidariteti.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fund t\u00eb iniciativ\u00ebs, shum\u00eb vajza raportuan se ndiheshin m\u00eb t\u00eb sigurta n\u00eb vetvete, m\u00eb t\u00eb informuara dhe m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitura p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar sfidat e adoleshenc\u00ebs. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, n\u00ebnat u b\u00ebn\u00eb m\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijshme p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e mb\u00ebshtetjes dhe komunikimit t\u00eb tyre gjat\u00eb k\u00ebsaj faze t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb vajzave t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb se iniciativa ndihmoi n\u00eb krijimin e nj\u00eb hap\u00ebsire t\u00eb sigurt brenda shkollave, ku vajzat ndiheshin t\u00eb lira t\u00eb diskutonin tema q\u00eb p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb jan\u00eb konsideruar tabu. P\u00ebrmes njohurive, dialogut t\u00eb hapur dhe mb\u00ebshtetjes nd\u00ebrmjet bashk\u00ebmoshatar\u00ebve, ajo tregoi se edhe p\u00ebrpjekjet e vogla n\u00eb komunitet mund t\u00eb sjellin ndryshime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb jet\u00ebn e grave t\u00eb reja n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Grupet e udh\u00ebheq\u00ebseve t\u00eb reja vazhdojn\u00eb aktivitetet e tyre n\u00eb shkolla dhe bisedat e nisura p\u00ebrmes k\u00ebtij projekti pritet t\u00eb vazhdojn\u00eb, duke ndihmuar edhe m\u00eb shum\u00eb vajza t\u00eb ndihen t\u00eb mb\u00ebshtetura, t\u00eb informuara dhe t\u00eb sigurta teksa rriten.<\/p>\n\n\n\n<p>Nisma e Institutit t\u00eb Psikologjis\u00eb s\u00eb Aplikuar \u201cMb\u00ebshtetja e vajzave adoleshente p\u00ebr t\u2019i kap\u00ebrcyer problemet sociale dhe emocionale\u201c u realizua me mb\u00ebshtetjen e Fondit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (FGK) t\u00eb Rrjetit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK), e financuar nga Agjencia Austriake p\u00ebr Zhvillim (ADA) dhe bashk\u00ebfinancuar nga Agjencia Suedeze p\u00ebr Bashk\u00ebpunim dhe Zhvillim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (Sida), me shum\u00ebn prej 5,000 eurosh, nga tetori deri n\u00eb dhjetor 2021. Iniciativa kontribuoi drejtperdrejt n\u00eb programin e RrGK-s\u00eb \u201c<a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/programet\/permiresimi-i-qasjes-ne-edukim-cilesor-dhe-te-ndjeshem-gjinor\/\">Edukimi q\u00eb transformon normat gjinore<\/a>\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr shum\u00eb vajza adoleshente, kalimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb faz\u00eb t\u00eb jet\u00ebs mund t\u00eb jet\u00eb i mbingarkuar. Ndryshimet fizike dhe emocionale ndodhin shpejt, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb lindin edhe pyetje t\u00eb shumta rreth marr\u00ebdh\u00ebnieve, siguris\u00eb dhe mir\u00ebqenies s\u00eb tyre. Megjithat\u00eb, n\u00eb shum\u00eb shkolla n\u00eb Kosov\u00eb, tema si puberteti, sh\u00ebndeti emocional dhe ngacmimi seksual rrall\u00eb trajtohen hapur. Pa hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3368003,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_FSMCFIC_featured_image_caption":"","_FSMCFIC_featured_image_nocaption":"","_FSMCFIC_featured_image_hide":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-3368002","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3368002","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3368002"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3368002\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3368006,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3368002\/revisions\/3368006"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3368003"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3368002"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3368002"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3368002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}