{"id":3368517,"date":"2026-06-22T11:43:13","date_gmt":"2026-06-22T11:43:13","guid":{"rendered":"https:\/\/womensnetwork.org\/?p=3368517"},"modified":"2026-07-01T12:56:03","modified_gmt":"2026-07-01T12:56:03","slug":"thyerja-e-barrierave-ne-fushen-e-shendetit-te-grave-ne-komunitetet-rurale-te-kosoves","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/thyerja-e-barrierave-ne-fushen-e-shendetit-te-grave-ne-komunitetet-rurale-te-kosoves\/","title":{"rendered":"Thyerja e barrierave n\u00eb fush\u00ebn e sh\u00ebndetit t\u00eb grave n\u00eb komunitetet rurale t\u00eb Kosov\u00ebs"},"content":{"rendered":"\n<p>N\u00eb komunitetet rurale n\u00eb mbar\u00eb Kosov\u00ebn, qasja n\u00eb informacione t\u00eb besueshme sh\u00ebndet\u00ebsore mbetet e kufizuar. Bisedat p\u00ebr sh\u00ebndetin riprodhues, kancerin e qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs dhe kontracepsionin shpesh shoq\u00ebrohen me stigmatizim, gj\u00eb q\u00eb e b\u00ebn edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb qasjen n\u00eb informacione t\u00eb sakta. Tabut\u00eb kulturore, v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb ekonomike dhe mungesa e besimit n\u00eb institucione vazhdojn\u00eb t\u2019i pengojn\u00eb grat\u00eb dhe t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb t\u00eb ken\u00eb qasje n\u00eb informacionet dhe sh\u00ebrbimet sh\u00ebndet\u00ebsore q\u00eb u nevojiten.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke i njohur k\u00ebto sfida, Ruka Ruci ka punuar me gra, t\u00eb rinj dhe familje serbe, shqiptare, rome dhe ashkali p\u00ebr t\u00eb rritur nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin p\u00ebr t\u00eb drejtat n\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsi dhe p\u00ebr t\u00eb forcuar besimin te sh\u00ebrbimet sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Thyerja e heshtjes mbi sh\u00ebndetin e grave<\/h4>\n\n\n\n<p>Ruka Ruci organizoi 33 aktivitete, p\u00ebrfshir\u00eb pun\u00ebtori informuese, ligj\u00ebrata, diskutime mbi t\u00eb drejtat e pacient\u00ebve, sesione nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi p\u00ebr imunizimin dhe iniciativa advokuese p\u00ebr forcimin e mekanizmave institucional\u00eb t\u00eb ankesave. Ligj\u00ebratat u mbajt\u00ebn nga mjek\u00eb specialist\u00eb n\u00eb gjinekologji, obstetrik\u00eb dhe mjek\u00ebsi familjare. N\u00eb total, 308 persona nga dymb\u00ebdhjet\u00eb fshatra n\u00eb komunat e Fush\u00eb Kosov\u00ebs dhe Gra\u00e7anic\u00ebs mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb k\u00ebto aktivitete. P\u00ebr shum\u00eb gra, k\u00ebto aktivitete krijuan nj\u00eb mjedis t\u00eb sigurt dhe mb\u00ebshtet\u00ebs, ku ato ndiheshin t\u00eb fuqizuara dhe t\u00eb lira p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb pyetje rreth sh\u00ebndetit t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Hapja e dialogut p\u00ebr sh\u00ebndetin e grave<\/h4>\n\n\n\n<p>Ruka Ruci nuk u ndal vet\u00ebm te edukimi dhe rritja e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit, por punoi edhe p\u00ebr forcimin e llogaridh\u00ebnies institucionale. T\u00eb gjith\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsve iu dha mund\u00ebsia t\u00eb dokumentonin ankesat lidhur me p\u00ebrvojat e tyre t\u00eb m\u00ebparshme n\u00eb sistemin sh\u00ebndet\u00ebsor, t\u00eb cilat kishin t\u00eb b\u00ebnin me shkelje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb pacient\u00ebve, p\u00ebrfshir\u00eb sjelljen e ashp\u00ebr, munges\u00ebn e informacionit dhe koh\u00eb t\u00eb gjata pritjeje. Nga kat\u00ebr ankesat e parashtruara, t\u00eb gjitha u zgjidh\u00ebn brenda afatit ligjor. Institucionet dhan\u00eb shpjegime dhe k\u00ebrkuan falje secilit q\u00eb ka paraqitur ankes\u00eb. P\u00ebr shum\u00eb gra dhe t\u00eb rinj q\u00eb ishin m\u00ebsuar t\u00eb injoroheshin, fakti q\u00eb institucionet i mor\u00ebn seriozisht pati nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe<\/p>\n\n\n\n<p>Ligj\u00ebratat dhe pun\u00ebtorit\u00eb me punonj\u00ebs sh\u00ebndet\u00ebsor\u00eb i nxit\u00ebn pjes\u00ebmarr\u00ebsit t\u00eb p\u00ebrdorin sh\u00ebrbimet parandaluese sh\u00ebndet\u00ebsore, gj\u00eb q\u00eb b\u00ebri q\u00eb 38 gra t\u2019i n\u00ebnshtroheshin kontrolleve gjinekologjike. Sipas punonj\u00ebsve sh\u00ebndet\u00ebsor\u00eb, \u201cm\u00eb shum\u00eb se 100 pjes\u00ebmarr\u00ebs u b\u00ebn\u00eb m\u00eb aktiv\u00eb n\u00eb ndjekjen e mekanizmave p\u00ebr mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb pacient\u00ebve\u201d, \u00e7ka tregon rritje t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit dhe vet\u00ebbesimit n\u00eb ushtrimin e t\u00eb drejtave t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Ruka Ruci e ka zgjeruar shtrirjen e iniciativ\u00ebs p\u00ebrtej pun\u00ebtorive dhe takimeve me komunitetin p\u00ebrmes fushatave n\u00eb televizionet lokale RTK2 dhe TV Gra\u00e7anica. Kjo ka ndihmuar q\u00eb diskutimet p\u00ebr sh\u00ebndetin riprodhues dhe kujdesin parandalues t\u00eb arrijn\u00eb te nj\u00eb publik m\u00eb i gjer\u00eb. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, posterat informues n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe dhe serbe jan\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb institucione lokale dhe n\u00eb institucione arsimore, me q\u00ebllim rritjen e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit p\u00ebr parandalimin e kancerit t\u00eb qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs, vaksinimin kund\u00ebr HPV-s\u00eb dhe t\u00eb drejtat e pacient\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Nj\u00eb hap drejt ndryshimeve<\/h4>\n\n\n\n<p>Nisma Ruka Ruci ka pasur ndikim afatgjat\u00eb n\u00eb komunitetet e p\u00ebrfshira. Diskutimet mbi temat tabu krijuan nj\u00eb mjedis ku grat\u00eb dhe t\u00eb rinjt\u00eb u ndien t\u00eb lir\u00eb t\u00eb flasin p\u00ebr sh\u00ebndetin e tyre, duke m\u00ebsuar nj\u00ebkoh\u00ebsisht si t\u00eb mbrojn\u00eb t\u00eb drejtat e tyre n\u00eb sistemin sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/p>\n\n\n\n<p>Rritja e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit p\u00ebr t\u00eb drejtat e pacient\u00ebve, kujdesin parandalues dhe sh\u00ebndetin riprodhues ka kontribuar n\u00eb forcimin e besimit midis komuniteteve dhe institucioneve sh\u00ebndet\u00ebsore. Aktivitetet e zhvilluara me grat\u00eb, t\u00eb rinjt\u00eb dhe familjet e tyre nga komunitetet serbe, shqiptare, rome dhe ashkali n\u00eb zonat rurale p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb kontribut t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e informimit p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe qasjes n\u00eb t\u00eb drejtat sh\u00ebndet\u00ebsore, duke i inkurajuar ata t\u00eb kujdesen m\u00eb aktivisht p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe mir\u00ebqenien e tyre<\/p>\n\n\n\n<p>Nisma e Ruka Ruci-t \u201cS\u00eb bashku p\u00ebr sh\u00ebndetin ton\u00eb\u201d u zbatua me mb\u00ebshtetjen e Fondit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (FGK) t\u00eb Rrjetit t\u00eb Grave t\u00eb Kosov\u00ebs (RrGK), e financuar nga Agjencia Austriake p\u00ebr Zhvillim (ADA) dhe e bashk\u00ebfinancuar nga Agjencia Suedeze p\u00ebr Bashk\u00ebpunim dhe Zhvillim Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (Sida), n\u00eb shum\u00ebn prej 9,926\u20ac, nga janari 2024 deri n\u00eb shkurt 2025. Nisma kontribuoi drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb programin \u201c<a href=\"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/programet\/right-to-health\/\">E drejta n\u00eb kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor<\/a>\u201d t\u00eb RrGK-s\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb komunitetet rurale n\u00eb mbar\u00eb Kosov\u00ebn, qasja n\u00eb informacione t\u00eb besueshme sh\u00ebndet\u00ebsore mbetet e kufizuar. Bisedat p\u00ebr sh\u00ebndetin riprodhues, kancerin e qaf\u00ebs s\u00eb mitr\u00ebs dhe kontracepsionin shpesh shoq\u00ebrohen me stigmatizim, gj\u00eb q\u00eb e b\u00ebn edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb qasjen n\u00eb informacione t\u00eb sakta. Tabut\u00eb kulturore, v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb ekonomike dhe mungesa e besimit n\u00eb institucione vazhdojn\u00eb t\u2019i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3368518,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_FSMCFIC_featured_image_caption":"","_FSMCFIC_featured_image_nocaption":"","_FSMCFIC_featured_image_hide":"","footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-3368517","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3368517","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3368517"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3368517\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3368527,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3368517\/revisions\/3368527"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3368518"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3368517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3368517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/womensnetwork.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3368517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}