Javne konsultacije predstavljaju važnu priliku za građane i organizacije civilnog društva da učestvuju u lokalnom donošenju odluka i da se zalažu za uključivanje svojih prioriteta u opštinske planove, politike i budžete. Odluke koje se donose na lokalnom nivou neposredno utiču na svakodnevni život ljudi, uključujući njihov pristup zdravstvenoj zaštiti, obrazovanju, socijalnim uslugama, mogućnostima zapošljavanja, infrastrukturi i programima podrške.
Aktivno i suštinsko učešće u ovim konsultacijama može doprineti većoj transparentnosti i odgovornosti, omogućavajući građanima i organizacijama civilnog društva da neposredno predstave svoje potrebe predstavnicima opština i zatraže konkretne odgovore.
Organizacije za prava žena imaju ključnu ulogu u ovim procesima. Kroz svakodnevni rad sa ženama, devojčicama, osobama sa invaliditetom, pripadnicima manjinskih zajednica, stanovnicima ruralnih područja i drugim grupama, one imaju neposredan uvid u izazove sa kojima se ove zajednice suočavaju.. Njihovo učešće doprinosi tome da se u planiranje i budžetiranje na lokalnom nivou uključe perspektive i prioriteti koji bi inače mogli biti zanemareni.
Prepoznajući njihov značaj, Mreža žena Kosova (MŽK) nastavila je da bude u redovnom kontaktu sa svojim organizacijama članicama, deleći informacije o konsultacijama u vezi sa opštinskim budžetima, rodno odgovornim budžetiranjem, zdravstvenom zaštitom, obrazovanjem, socijalnim uslugama, ruralnim zajednicama, kao i pravima i potrebama ranjivih i marginalizovanih grupa. MŽK je podsticala članice da učestvuju u konsultacijama, pokreću pitanja od značaja za njihov rad i da se prethodno konsultuju sa korisnicama i članovima zajednice kako bi prepoznale ključne izazove i potrebe. Na taj način, doprinosi članica odražavaju stvarna iskustva zajednica koje predstavljaju i zasnivaju se na konkretnim preporukama potkrepljenim dokazima.
Nakon što je MŽK podstakla učešće u javnim raspravama o opštinskim budžetima, MŽK je ostala u kontaktu sa svojom organizacijom članicom, Udruženjem žena „Fatjona”. Organizacija je izrazila spremnost da učestvuje na javnoj raspravi o budžetu sa organizacijama civilnog društva i Kancelarijom za rodnu ravnopravnost opštine, koja je održana 28. jula 2026. godine u sali Skupštine opštine Mališevo.
Pre održavanja rasprave, direktorka organizacije Fatime Ljimaj sastala se sa ženama korisnicama kako bi razgovarale o njihovim potrebama i izazovima, čime je omogućeno da njihove perspektive budu zastupljene tokom diskusije o opštinskom budžetu. Šest žena potom je zajedno prisustvovalo raspravi, gde su se upoznale sa planovima opštine za naredne godine i iznele nekoliko zahteva u ime svoje zajednice.
Među pitanjima koja su pokrenuta bili su i problemi sa pristupom vodi u naseljima u Banji, Mališevo. Predstavnici opštine naveli su da je postignut dogovor o izgradnji većeg rezervoara za vodu koji bi snabdevao i ova naselja. Žene su takođe ukazale na probleme sa neispravnom uličnom rasvetom i dobile potvrdu da će ona biti popravljena.
Pored toga, zalagale su se za obezbeđivanje prostora na kojima bi žene mogle da prodaju voće, povrće i rukotvorine. Iako im je objašnjeno da trenutno nije moguće obezbediti takve prostore, predložile su uspostavljanje sabirnog mesta za lokalne proizvode. Savetovano im je da podnesu pisani zahtev koji bi podržalo i potpisalo nekoliko stanovnika opštine. Službenica za rodnu ravnopravnost opštine pružila im je podršku u pripremi, registraciji i podnošenju zahteva.
Menadžerka programa MŽK-a, Drita Siljejmani, takođe je učestvovala na javnoj raspravi o planiranju budžeta za obrazovanje u Opštini Priština. Zalagala se za povećanje izdvajanja za usluge brige o deci i ranog obrazovanja, angažovanje dodatnih školskih psihologa i asistenata za decu sa invaliditetom, unapređenje i prilagođavanje školske infrastrukture potrebama dece sa invaliditetom, kao i uključivanje higijenskih uložaka u školske higijenske potrepštine. Ove mere imaju za cilj jačanje inkluzivnog i rodno odgovornog obrazovanja, kao i podršku dobrobiti i ravnopravnom učešću sve dece.
MŽK će nastaviti da informiše i podstiče svoje organizacije članice da učestvuju u javnim konsultacijama i koriste ove mogućnosti za zalaganje za inkluzivnije, rodno odgovornije odlučivanje na opštinskom nivou, zasnovano na potrebama zajednice.
