Rrjeti i Grave të Kosovës (RrGK) zhvilloi një seri vizitash në dhjetë komuna të Kosovës: Ferizaj, Fushë Kosovë, Gjilan, Lipjan, Novobërdë, Pejë, Podujevë, Prishtinë, Prizren dhe Suharekë. Vizitat synuan forcimin e bashkëpunimit me institucionet lokale për integrimin e perspektivës gjinore në planifikimin buxhetor dhe përmirësimin e shërbimeve sociale, veçanërisht për të mbijetuarat e dhunës në familje, dhunës ndaj grave dhe dhunës me bazë gjinore.  

Gjatë vizitave, RrGK u takua ndaras me drejtorë të financave, drejtorë të shëndetësisë dhe mirëqenies sociale, drejtues të Qendrave për Punë Sociale dhe zyrtarë për Barazi Gjinore. Këto takime mundësuan diskutime të drejtpërdrejta mbi sfidat konkrete të secilës komunë dhe hapat që mund të ndërmerren për t’i shndërruar zotimet për barazi gjinore në masa të planifikuara dhe të financuara.  

Buxhetimi gjinor si mjet për shërbime më të mira  

Me Drejtoritë e Financave, diskutimet u përqendruan në zbatimin e buxhetimit të përgjegjshëm gjinor dhe në përfshirjen e nevojave të grave dhe burrave në dokumentet kryesore buxhetore komunale. RrGK ndau shembuj dhe udhëzime për plotësimin e aneksit të buxhetimit të përgjegjshëm gjinor dhe inkurajoi komunat që dokumentet e plotësuara t’i përfshijnë në proceset buxhetore dhe t’i publikojnë në uebfaqet e tyre.  

Dokumentimi i nevojave dhe kostove të shërbimeve sociale nuk është vetëm çështje transparence. Ai mund t’u shërbejë komunave si dëshmi konkrete për të kërkuar financim më të madh nga niveli qendror dhe për të siguruar që ndarjet buxhetore t’u përgjigjen nevojave reale të qytetarëve.  

Nevoja urgjente për financim dhe kapacitete njerëzore  

Në takimet me Drejtoritë e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale dhe me Qendrat për Punë Sociale, vëmendje e veçantë iu kushtua krijimit dhe funksionalizimit të fondeve emergjente për mbështetjen e viktimave të dhunës dhe personave të tjerë në nevojë.  

Përfaqësuesit institucionalë ngritën gjithashtu shqetësime lidhur me numrin e pamjaftueshëm të punëtorëve socialë, ngarkesën e lartë me raste, mungesën e burimeve të mjaftueshme dhe kostot e shërbimeve që ofrohen gjatë menaxhimit dhe riintegrimit të rasteve. Çështjet e banimit social dhe mbështetjes afatgjatë për riintegrim u identifikuan si fusha që kërkojnë planifikim më të qëndrueshëm dhe financim të dedikuar.  

Për ta dokumentuar më saktë këtë situatë, RrGK kërkoi nga Qendrat për Punë Sociale të dhëna mbi numrin mesatar të rasteve që menaxhon një punëtor social brenda një muaji, si dhe numrin e punëtorëve të angazhuar drejtpërdrejt në trajtimin e rasteve. Këto të dhëna do të përdoren për të vlerësuar ngarkesën reale të punës dhe për të argumentuar nevojën për personel dhe buxhet shtesë.  

Të dhënat gjinore si bazë për vendimmarrje  

Në të gjitha takimet u theksua rëndësia e mbledhjes, analizimit dhe publikimit të të dhënave të ndara sipas gjinisë. Pa të dhëna të sakta, komunat nuk mund të vlerësojnë nëse gratë dhe burrat përfitojnë në mënyrë të barabartë nga fondet, subvencionet dhe shërbimet publike.  

Zyrtarët për Barazi Gjinore kanë rol të rëndësishëm në koordinimin ndërmjet drejtorive dhe në sigurimin që perspektiva gjinore të përfshihet në politikat, planet dhe buxhetet komunale. Për këtë arsye, bashkëpunimi ndërmjet tyre, drejtorive të financave, drejtorive sektoriale dhe Qendrave për Punë Sociale mbetet thelbësor.  

Nga takimet drejt masave konkrete  

Vizitat krijuan një pasqyrë më të qartë të përparimeve, boshllëqeve dhe nevojave në secilën komunë. Ato gjithashtu hapën rrugën për hapa konkretë: plotësimin dhe publikimin e anekseve të buxhetimit gjinor, dokumentimin e ngarkesës së punëtorëve socialë, shqyrtimin e fondeve emergjente dhe forcimin e koordinimit ndërinstitucional.  

RrGK do të vazhdojë të bashkëpunojë me dhjetë komunat për t’i kthyer gjetjet e këtyre takimeve në rekomandime, masa buxhetore dhe shërbime më të qasshme dhe cilësore. RrGK mbetet e gatshme t’u ofrojë institucioneve komunale mbështetje teknike në planifikimin dhe hartimin e dokumenteve nga perspektiva e buxhetimit të përgjegjshëm gjinor.  

Qëllimi është i qartë: buxhetet komunale duhet të reflektojnë nevojat reale të grave dhe burrave, ndërsa shërbimet sociale duhet të kenë burimet dhe kapacitetet e nevojshme për t’iu përgjigjur çdo rasti me profesionalizëm dhe në kohë.  

Kjo nismë është pjesë e Strategjisë së RrGK-së dhe mbështetet nga East-West Management Institute (EWMI) dhe Bashkimi Evropian në Kosovë.