E miratuar në vitin 2022, Strategjia e Arsimit 2022–2026 përfaqëson një nga dokumentet kyçe të politikave në Kosovë për përmirësimin e qasjes në arsim cilësor në të gjitha nivelet. Gjatë procesit të konsultimit publik, Rrjeti i Grave të Kosovës (RrGK) ka ofruar komente të detajuara me qëllim të forcimit të perspektivës gjinore të Strategjisë dhe sigurimit të përfshirjes më të madhe të grave dhe komuniteteve të margjinalizuara brenda sistemit arsimor.
Rekomandimet e RrGK-së u fokusuan në përmirësimin e gjuhës së ndjeshme gjinore, rritjen e dukshmërisë së përvojave të vajzave në arsim dhe adresimin e barrierave me të cilat përballen fëmijët nga komunitetet e cenueshme, veçanërisht fëmijët rom, ashkali dhe egjiptian. Përmes komenteve të tij, RrGK theksoi se politikat arsimore duhet të njohin mënyrën se si rolet gjinore, normat shoqërore dhe pabarazitë ekonomike ndikojnë ndryshe në qasjen në arsim për gratë, burrat, vajzat dhe djemtë. Afërsisht 50% e komenteve të RrGK-së u reflektuan në versionin final të miratuar, duke kontribuar në krijimin e një Strategji më gjithëpërfshirëse.
Për shembull, RrGK rekomandoi përdorimin e terminologjisë më të ndjeshme gjinore dhe sociologjikisht më të saktë në të gjithë Strategjinë, duke sugjeruar përdorimin e termave si “gra/burra” dhe “vajza/djem” në vend të termave “femra/mashkull”. Ky rekomandim u përfshi plotësisht në versionin final të Strategjisë.
RrGK gjithashtu theksoi rëndësinë e mbledhjes dhe prezantimit të të dhënave në arsim të ndara sipas gjinisë dhe përkatësisë etnike. Në draftin e Strategjisë, statistikat lidhur me braktisjen e shkollës nga komunitetet romë, ashkali dhe egjiptianë nuk bënin dallim të qartë ndërmjet vajzave dhe djemve. Pas rekomandimit të RrGK-së, Strategjia finale specifikon se nga 67 nxënësit që kishin braktisur shkollën, 28 ishin vajza dhe 39 ishin djem. Ky ndryshim ndihmon institucionet të kuptojnë më mirë se si pabarazitë gjinore dhe sociale ndikojnë ndryshe në rezultatet arsimore, duke mbështetur hartimin e politikave më të bazuara në dëshmi.
Më tej, RrGK rekomandoi realizimin e analizave më të thelluara lidhur me përfshirjen e fëmijëve rom, ashkali dhe egjiptian në edukimin në fëmijërinë e hershme, si dhe identifikimin e faktorëve ekonomikë dhe socialë që kontribuojnë në përjashtimin e tyre nga sistemi arsimor. Strategjia finale përforcoi qasjen e saj ndaj monitorimit të politikave që synojnë rritjen e regjistrimit dhe përfshirjes së fëmijëve nga këto komunitete në arsim, veçanërisht në edukimin parashkollor ku ata vazhdojnë të jenë të nën-përfaqësuar.
Ndonëse jo të gjitha rekomandimet u përfshinë, Strategjia finale e Arsimit reflekton njohje më të theksuar të barazisë gjinore dhe përfshirjes sociale krahasuar me draftin fillestar. Përfshirja e rekomandimeve të RrGK-së kontribuon në krijimin e politikave arsimore më të përgjegjshme ndaj realiteteve me të cilat përballen vajzat dhe komunitetet e margjinalizuara në Kosovë.
RrGK synon të vazhdojë të ofrojë ekspertizën e tij drejt një sistemi arsimor ku të gjithë fëmijët, pavarësisht gjinisë, përkatësisë etnike apo statusit social, kanë mundësi të barabarta për të pasur qasje në arsim cilësor dhe për të arritur potencialin e tyre të plotë.
